Jhr.Mr.dr. R. (René) de Marees van Swinderen

R. de Marees van Swinderen
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Diplomaat die functies bekleedde in Rome, Wenen, Petersburg, Boekarest en Washington. In 1908 als vakminister minister van Buitenlandse Zaken in het christelijke kabinet-Heemskerk. Maakte in debatten gebruik van zijn charme en humor en zorgde met zijn levendige, bewegelijke optreden voor enig opzien. Gold echter ook wel als nonchelant. Na zijn ministerschap invloedrijk gezant in Londen die vooral tijdens de Eerste Wereldoorlog zich nogal vereenzelvigde met de Britse belangen. Hoffelijke man, die zich gemakkelijk bewoog in de hoogste kringen.

partijloos
functie(s) in de periode 1908-1913: minister

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Reneke (René)

titulatuur en naam

Jhr.Mr.dr. R. de Marees van Swinderen Reneke (René)

geboorteplaats en -datum

Groningen, 6 oktober 1860

overlijdensplaats en -datum

Londen, 17 januari 1955

levensbeschouwing

Remonstrants (bij geboorteaangifte)

Partij/stroming

partij(en)

partijloos (christelijk-historische sympathieën)

Hoofdfuncties/beroepen

  • gezantschapsattaché op het Kabinet van de minister, ministerie van Buitenlandse Zaken, van 9 september 1887 tot 1888
  • gezantschapsattaché te Berlijn, tot oktober 1889
  • gezantschapsattaché te Wasinghton, van oktober 1889 tot 1890
  • gezantschapssecretaris tweede klasse te Wenen, van 1890 tot april 1894
  • gezantschapssecretaris eerste klasse te Sint-Petersburg, van 9 april 1894 tot december 1899
  • gezantschapssecretaris eerste klasse te Parijs, van januari 1900 tot 1902
  • minister-resident bij de Hoven van Servië en Roemenië te Boekarest, van 1902 tot maart 1904 (benoemd februari 1902)
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Washington, tevens geaccrediteerd bij de regering der Verenigde Mexicaanse Staten, van april 1904 tot 12 februari 1908 (benoemd 18 februari 1904)
  • verlof in Nederland, vanaf december 1907
  • minister van Buitenlandse Zaken, van 12 februari 1908 tot 29 augustus 1913
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Londen, van 1 oktober 1913 tot 16 juli 1937
  • ambteloos te Washington, vanaf 1937
  • ambteloos te Londen (na de Tweede Wereldoorlog)

Nevenfuncties

  • kamerheer in buitengewone dienst, vanaf 30 augustus 1907
  • voorzitter Anglo-Batavian Society, vanaf 1937

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Stedelijk Gymnasium te Groningen

academische studie

  • rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen), Rijksuniversiteit Groningen, tot 9 juli 1886
  • staatswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Groningen, tot 9 juli 1886

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Tijdens zijn ministerschap brak in 1908 een conflict uit met Venezuela, waarbij Nederlandse marineschepen de wateren van dat land blokkeerden. Dit leidde uiteindelijke mede tot de val van de Venezolaanse dictator Castro.
  • Begon in 1911 met de voorbereiding van een Derde Haagse Vredesconferentie, die echter nimmer zou worden gehouden

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Antwoordde in 1910 op de vragen die de liberaal Van Doorn tijdens een interpellatie had gesteld over de door protestanten als kwetsend ervaren Borromeus-encycliek, dat dit zuiver een inwendige aangelegenheid van de Rooms-Katholieke kerk was, welke viel buiten de kring der regeringsbemoeiing en waarover de regering geen oordeel gaf.
  • Vereenzelvigde zich als gezant te Londen zeer met de Britse belangen, wat tot spanningen met de regering leidde tijdens de Eerste Wereldoorlog
  • Had goede contacten met Britse politici, zakenlieden, journalisten, hoogwaardigheidsbekleders en ambtenaren

uit de privésfeer

  • Zijn vader was advocaat en burgemeester van Noorddijk (Gr,) (omstreeks 1860)
  • Zijn broer was wethouder van Groningen

niet-aanvaarde politieke functies

  • minister van Buitenlandse Zaken, 1905 (gevraagd door H.M. de Koningin)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Washington, vanaf 1937
  • Londen, vanaf 1945

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1902
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 augustus 1920
  • Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, 30 augustus 1923

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Groninger Studentencorps "Vindicat atque Polit"

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Het Suezkanaal" (dissertatie, 1886)

literatuur/documentatie

  • C.K. Elout, "De Heeren in Den Haag" (2e reeks, 1909), p.69
  • E. van Raalte, "Herinneringen van en aan Jhr.Mr. de Marees van Swinderen" in Vrij Nederland, 12-02-1955
  • C. Smit, "Marees van Swinderen, Jhr. Reneke de (1860-1955)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 370
  • M. Riemens, "Een frisse wind door een stoffig departement", in: "De Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken in de twintigste eeuw" (1999)
  • J. den Hertog, "Klassieke diplomatie in een nieuw jasje. Reneke de Marees van Swinderen", in: D.Th. Kuiper en G.J. Schutte (red.), "Het kabinet-Heemskerk 1908-1913" (2010), 89

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Washington, 21 december 1904

echtgeno(o)t(e)/partner

E.L. Glover, Elizabeth Lindsay

kinderen

1 zoon en 1 dochter (zijn dochter overleed op 9-jarige leeftijd)

vader

Jhr.Mr. C. de Marees van Swinderen, Cornelis

geboorteplaats en/of -datum

Groningen, 18 maart 1828

moeder

A.J. Wijckerheld Bisdom, Anna Judith

geboorteplaats en/of -datum

Groningen, 28 augustus 1834

broers en zusters

1 broer en 1 zus (zusje op 1-jarige leeftijd overleden)

beroep grootvader (vaderskant)

advocaat

beroep grootvader (moederskant)

  • kantonrechter te Groningen
  • lid Provinciale Staten van Groningen

familierelaties