ARP
functie(s) in de periode 1897-1925: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan Hendrik (Jan Hendrik)
titulatuur en naam
J.H. de Waal Malefijt Jan Hendrik
geboorteplaats en -datum
Overveen (gem. Bloemendaal), 31 januari 1852
overlijdensplaats en -datum
Katwijk, 14 maart 1931
levensbeschouwing
Gereformeerd
Partij/stroming
stroming(en)
Takkiaan, 1894
partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)
Hoofdfuncties/beroepen
- onderwijzer lagere school te Amsterdam, van april 1871 tot 1873 (ontslag vanwege keelaandoening)
- volontair ter secretarie, gemeente Bloemendaal, van 1873 tot 1876
- mede-eigenaar zeepziederij te Zeist, van 1876 tot 1890
- lid gemeenteraad van Zeist, van september 1884 tot april 1890
- burgemeester en gemeentesecretaris van Westbroek (Utr.), van 29 april 1890 tot 28 september 1903
- burgemeester en gemeentesecretaris van Achttienhoven (Utr.), van 29 april 1890 tot 28 september 1903
- lid Provinciale Staten van Utrecht, van 3 november 1892 tot 16 augustus 1909 (voor het kiesdistrict Breukelen)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 september 1897 tot 16 augustus 1909 (voor het kiesdistrict Breukelen)
- lid Gedeputeerde Staten van Utrecht, van 29 september 1903 tot 16 augustus 1909
- voorzitter A.R.-Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 maart 1908 tot 13 november 1908
- minister van Koloniën, van 16 augustus 1909 tot 29 augustus 1913
- ambteloos, van 29 augustus 1913 tot 16 oktober 1914
- burgemeester van Katwijk, van 16 oktober 1914 tot 1 februari 1927
- lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 4 juli 1916 tot augustus 1917 (voor het kiesdistrict Leiderdorp)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 28 augustus 1917 tot 16 september 1925 (1917-1923 voor Zuid-Holland)
- fractievoorzitter ARP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1919 tot 3 januari 1922
Partijpolitieke functies
overzicht
- hoofdredacteur A.R.-blad "De Oranjevaan", tot juni 1892 (ontslag genomen na kritiek op zijn te sociale standpunten)
- adviserend lid Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen
- tweede voorzitter A.R.-Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1901 tot 18 maart 1908
Nevenfuncties
- lid Staatscommissie onderzoek naar de financiële toestand van de gemeenten (Staatscommissie-Van Nierop), van januari 1906 tot december 1906
- lid college van directeuren Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag (Vrije Universiteit) te Amsterdam, van 1 juli 1907 tot augustus 1909
- ondervoorzitter Staatscommissie inzake de verdediging van Nederlands-Indië (Staatscommissie-Heemskerk), van mei 1912 tot juni 1913
- lid college van directeuren Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag (Vrije Universiteit) te Amsterdam, van 1 juli 1914 tot 1 juli 1925
- lid Centrale Commissie voor de Statistiek, omstreeks 1915
- lid Schoolraad voor scholen met den Bijbel, van 1905 tot 1908
- lid Centrale Commissie voor de Statistiek, omstreeks 1909 (nog in 1919)
- lid Raad van Commissarissen "Groninger Hypotheekbank"
- fungerend waterschout
- secretaris-penningmeester waterschap 't huis Hart
- hoofdredacteur "Stichtse Courant"
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter Commissie voor de Verzoekschriften (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1901 tot september 1903
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1901 tot maart 1902
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Loterijwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1903 tot mei 1905
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1905 tot november 1905
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1918 tot maart 1919
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1919 tot maart 1920
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1922 tot juni 1923
- lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 16 september 1924 tot 16 december 1924
Opleiding
voortgezet onderwijs
opleidingen
- onderwijzersopleiding (diploma hulponderwijzer), Normaalschool, tot 1870
- L.O.-akte Frans, tot 1871
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak in de Tweede Kamer regelmatig over koloniale aangelegenheden en voorts over onder meer onderwijs, volksgezondheid, binnenlands bestuur, visserij en justitie
- Trad in Eerste Kamer vooral op als expert voor binnenlands bestuur
opvallend stemgedrag
- Stemde in 1909 tegen een motie-Aalberse waarin om een 10-urige werkdag werd gevraagd
- Was in 1919 één van de drie antirevolutionairen die tegen het initiatiefvoorstel-Marchant inzake het vrouwenkiesrecht stemde
- Behoorde in 1921 tot de drie leden van de ARP-fractie die tegen invoering van het zevende leerjaar stemden
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Diende in 1913 een wetsvoorstel in tot wijziging van de Indische Comptabiliteitswet in verband met instelling van een vertegenwoordigend lichaam (Koloniale Raad), dat inspraak zou krijgen bij de totstandkoming van de begroting. Dit wetsvoorstel werd door zijn opvolger ingetrokken.
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1905 een wijziging van de Indische Mijnwet tot stand, waardoor door het Gouvernement afgesloten concessiecontracten ter goedkeuring aan de Staten-Generaal moesten worden voorgelegd.
- Bracht in 1910 een wijziging van de Wet op het Nederlanderschap tot stand, waardoor allen die in Nederlands-Indië uit daar gevestigde ouders waren geboren Nederlands onderdaan werden.
- Bracht in 1912 een wet tot voorbereiding van de Indische bestuurshervorming tot stand, op grond waarvan er een regeringscommissaris voor de reorganisatie van het bestuurswezen (S. de Graaff) werd benoemd
- Bracht in 1912 een wet tot stand waardoor Nederlands-Indië rechtspersoonlijkheid kreeg. Dit werd vastgelegd in de Indische Comptabiliteitswet en het Regeeringsreglement van Nederlands-Indië.
Wetenswaardigheden
uit de privésfeer
- Een zoon van hem was wethouder van Utrecht
verkiezingen
- Werd in 1894 als 'Takkiaan' in het kiesdistrict Amersfoort verslagen door F.D. graaf Schimmelpenninck
- Versloeg in 1897 in het district Breukelen jhr. J. Huydecoper van Maarseveen (o.l.)
- Versloeg in 1901 F.J.A.M. Wierdels (rk) na herstemming.
- Versloeg in 1905 Dr. H.P. Kapteyn (lu)
- Werd in 1909 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen
- Werd in 1917 bij een tussentijdse verkiezingen van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 50 van de 70 stemmen gekozen
- Werd in 1919 bij de periodieke verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 42 van de 82 stemmen herkozen
- Werd in 1922 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Zuid-Holland met 43 van de 77 stemmen herkozen. Op Th. Stoop (sdap) werden 19 stemmen uitgebracht en op P. Rink (lib.) tien stemmen.
- Werd in 1923 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep IV: Zuid-Holland
niet-aanvaarde politieke functies
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1909 (geweigerd i.v.m. benoeming tot minister)
- burgemeester van Haarlem, 1919 (geweigerd)
- lid Raad van State, 1919 (gepasseerd)
- minister van Koloniën, 1919 (gepasseerd)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Overveen
- Zeist, van 1876 tot 1890
- Westbroek (Utr.), van 1890 tot 1914
- Katwijk, vanaf 1914
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1903
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Anti-Schoolwet Verbond, vanaf 1876
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- A.Th. van Deursen, "Waal Malefijt, Jan Hendrik de (1852-1931)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 644
- Augur, "Kuyper's eerste luitenant", in: Van het Haagsche Binnenhof. Parlementaire Schetsen" (1901), 119
- Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
archivalia
archief-De Waal Malefijt, Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Leiden, 15 november 1877
echtgeno(o)t(e)/partner
F.S.W. Couvée, Frederica Sophia Wilhelmina
kinderen
1 zoon en 2 dochters
vader
J.J. de Waal Malefijt, Johannes Jacobus
geboorteplaats en/of -datum
Bloemendaal, 18 september 1826
beroep vader
metselaar en aannemer
moeder
L.W. Retel, Louisa Wilhelmina
geboorteplaats en/of -datum
Bloemendaal, 15 juli 1824
beroep grootvader (vaderskant)
onderwijzer
beroep grootvader (moederskant)
onderwijzer
