De Kiesraad is een adviesorgaan van de regering en de Eerste en Tweede Kamer over vraagstukken op het gebied van kiesrecht en verkiezingen. Ook fungeert de Kiesraad als centraal stembureau voor de Eerste Kamerverkiezingen, voor de Tweede Kamerverkiezingen en voor de verkiezingen van de Nederlandse leden van het Europees Parlement. Daarnaast ondersteunt de Kiesraad de uitvoering van verkiezingen en bevordert hij de kwaliteit van het verkiezingsproces.
Inhoud
Geschiedenis
In 1917 werd naar aanleiding van de invoering van het kiesstelsel van evenredige vertegenwoordiging het centraal stembureau opgericht, de voorganger van de Kiesraad. Voor 1917 kende Nederland een districtenstelsel waarbij het hoofdstembureau van elk kiesdistrict de verkiezingsuitslag en zetelverdeling vaststelde. Deze taken moesten worden overgenomen door een centraal stembureau.
Vanaf 1923 ging het centraal stembureau deze taak ook vervullen voor de Eerste Kamer, na de invoering van evenredige vertegenwoordiging voor die Kamer. In 1951 vond er een naamswijziging naar Kiesraad plaats, waarmee de bredere adviestaak werd benadrukt.
Sinds 1979 treedt de Kiesraad ook op als centraal stembureau voor de verkiezingen van de Nederlandse leden van het Europees Parlement.
Positie ten opzichte van overheid
De Kiesraad is onafhankelijk in de uitvoering van zijn taken. Sinds 2018 heeft de Kiesraad een eigen begroting binnen het begrotingshoofdstuk voor de overige Hoge Colleges van Staat, de Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De leden van de Kiesraad worden door de regering benoemd.
Taken
De Kiesraad heeft onder meer de volgende wettelijke taken:
- adviseren aan de regering en de Eerste en Tweede Kamer over uitvoeringstechnische aangelegenheden op het gebied van kiesrecht en verkiezingen;
- optreden als centraal stembureau voor de Eerste en Tweede Kamerverkiezingen en de verkiezingen van de Nederlandse leden van het Europees Parlement, waaronder het vaststellen van de verkiezingsuitslag en de zetelverdeling;
- beschikbaar stellen en beheren van de programmatuur voor het berekenen en vaststellen van verkiezingsuitslagen;
- ondersteunen van de uitvoering van verkiezingen en bevorderen en beoordelen van de kwaliteit van het verkiezingsproces.
De wettelijke taken rond de uitslagprogrammatuur zijn uitgebreid per 1 augustus 2025. Sinds 1 januari 2026 heeft de Kiesraad ook nieuwe taken en bevoegdheden voor de kwaliteitsbevordering van het verkiezingsproces.
Organisatie
De Kiesraad telt zeven leden die per koninklijk besluit benoemd worden en geselecteerd zijn op basis van hun deskundigheid en maatschappelijke kennis en ervaring. De leden worden benoemd voor vier jaar en mogen wettelijk maximaal twee keer worden herbenoemd. De Kiesraad hanteert als regel één herbenoeming voor vier jaar.
De Kiesraad wordt ondersteund door een bureau, geleid door de secretaris-directeur en de directeur IT en Uitvoering.
Sinds 1 januari 2021 is W.J. Kuijken voorzitter van de Kiesraad.
Meer over