Prof.Dr. D.Th. (Dick) Kuiper

D.Th. Kuiper
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Hoogleraar sociologie in de CDA-Eerste Kamerfractie. Was bestuurlijk actief in de ARJOS en de ARP (vicevoorzitter) en schreef zijn dissertatie over de onderlinge (familie)verbanden tussen de ARP-voormannen in de periode 1820-1930. In de Eerste Kamer woordvoerder hoger onderwijs en media. Scherp en alert liefhebber van het debat. Aanvankelijk christen-radikaal en later een belangrijke wegbereider van de komst van het CDA.

CDA
functie(s) in de periode 1983-1995: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Dirk Theodoor (Dick)

titulatuur en naam

Prof.Dr. D.Th. Kuiper Dirk Theodoor (Dick)

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 25 december 1938

overlijdensplaats en -datum

Amsterdam, 19 mei 2024

levensbeschouwing

Gereformeerd

Partij/stroming

partij(en)

  • ARP (Anti-Revolutionaire Partij), van 1963 tot 10 oktober 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

  • wetenschappelijk medewerker sociologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1964 tot 1972
  • lector algemene sociologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 16 december 1972 tot 1 januari 1980
  • decaan subfaculteit sociaal-culturele wetenschappen, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1976 tot 1979
  • hoogleraar algemene sociologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1 januari 1980 tot juni 2002 (na vervallen onderscheid lector/hoogleraar)
  • conrector Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1980 tot 1982
  • lid Eerste Kamer der Staten Generaal, van 13 september 1983 tot 13 juni 1995

Partijpolitieke functies

overzicht

  • adviserend lid hoofdbestuur ARJOS (Anti-Revolutionaire Jongeren Studieclubs), van 1965 tot 1968
  • voorzitter Documentatiecommissie binnenland, ARJOS, van 1965 tot 1968
  • voorzitter organisatiecommissie ARP, van 26 oktober 1968 tot 1971
  • lid commissie gezamenlijk urgentieprogramma KVP, ARP, CHU 1971-1975, van augustus 1970 tot oktober 1970
  • vicevoorzitter ARP, van maart 1971 tot 1980
  • lid coördinatiecommissie KVP, ARP, CHU over opzet Statencampagne 1974, vanaf juli 1973
  • lid dagelijks bestuur CDA, van 1975 tot 1982
  • voorzitter CDA-werkgroep 'Van verzorgingsstaat naar verzorgingsmaatschappij', 1983
  • voorzitter CDA-werkgroep 'De verantwoordelijke samenleving', 1987

Nevenfuncties

  • secretaris Van Coeverden-Adrianistichting, vanaf 1983
  • secretaris Stichting 1991 (opgericht met het oog op de activiteiten rond het eeuwfeest van de Encycliek Rerum Novarum en het Christelijk Sociaal Congres), omstreeks 1990 (nog in 1994)
  • lid Raad van Toezicht NOS (Nederlandse Omroep Stichting), vanaf 1 september 1995 (nog in 2005)

afgeleide functies, presidia etc.

plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Cultuur (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 23 juni 1987 tot 11 juni 1991

Opleiding

primair onderwijs

  • Prot.Chr. school "Van Loonschool" te Amsterdam, van 1945 tot 1950

voortgezet onderwijs

  • gymnasium-a, "Gereformeerd Gymnasium" te Amsterdam, van 1950 tot 9 juni 1956

academische studie

  • politicologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1956 tot 16 december 1963 (cum laude)

promotie

  • sociale wetenschappen, Vrije Universiteit te Amsterdam, 25 augustus 1972

Activiteiten

als parlementariër

  • Was woordvoerder hoger onderwijs, wetenschapsbeleid en mediabeleid van de CDA-Eerste Kamerfractie. Was in 1992 woordvoerder bij het wetsvoorstel Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen.

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1985 tot de zeven leden van zijn fractie die vóór het wetsvoorstel Instelling provincie Flevoland stemden
  • Behoorde in 1992 tot de meerderheid van zijn fractie die tegen een wijziging van de Winkelsluitingswet (verruiming openstelling) stemde

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Behoorde in maart 1967 tot de zogenoemde "spijtstemmers". Dat waren enkele jonge, progressieve ARP-leden die het Centraal Comité per brief liet weten verontrust te zijn over de samenwerking met de VVD in het kabinet-De Jong.

uit de privésfeer

  • Gehuwd (eerste huwelijk) met een advocate
  • Zijn vader was tweede secretaris van de Amsterdamse afdeling van de Vereniging van christelijke handels- en kantoorbedienden.
  • Zijn tweede echtgenote was 16 gemeenteraadslid in Amsterdam en lid van de deelraad Centrum

woonplaats(en)/adres(sen)

Amsterdam, Nieuwmarkt 20a, omstreeks 1971 (nog in 1989)

overige onderscheidingen en prijzen

Willem Hovypenning, Historisch Documentatiecentrum VU

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

  • lid jongelingsvereniging "De Heer is onze Koning", vanaf 1954
  • lid VU-Corps
  • lid Américan Groep, van 22 maart 1967 tot februari 1968 (overleg van christen-radicalen uit KVP, ARP en CHU)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "De Voormannen; sociaal-wetenschappelijke studie over ideologie, konflikt en kerngroepvorming binnen de gereformeerde wereld in Nederland tussen 1820 en 1930" (dissertatie, 1972)
  • "Sociologie in meervoud?" (1974)
  • "'Een kleine eeuw kleine luyden'. Grepen uit de geschiedenis van de ARP" (1975)
  • "Het Calvinisme als politieke beweging" (1977)
  • "Reformatorische Maatschappijkritiek; ontwikkelingen op het gebied van sociale filosofie en sociologie in de kring van het Nederlands protestantisme van de 19e eeuw tot heden" (1980) (in samenwerking met H.E.S. Woldring)
  • "De Afgescheidenen van 1834 en hun nageslacht" (1984)
  • "Tussen observatie en participatie, afscheidsbundel van eigen artikelen" (2002)
  • "Het kabinet-Heemskerk 1908-1913", (red. samen met G.J. Schutte, 2010)

literatuur/documentatie

Wim Slagter, "'Men scheidt zich ook af van geestverwanten, die willen blijven'. Dick Kuiper (1938-2024), in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2024, 153

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Amsterdam, 22 december 1970 (echtgenote overleden 21 maart 1988)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 1 juli 2005

echtgeno(o)t(e)/partner

Mr. D.F.M. Twaalfhoven, Dorothea Frederika Maria (Thea)

2e echtgeno(o)t(e)/partner

Drs. J. Alkema, Jeltje

beroep echtgeno(o)t(e)/partner

  • advocaat en procureur te 's-Gravenhage, van 1963 tot 1971
  • advocaat en procureur te Amsterdam, van 1971 tot 1980
  • plaatsvervangend rechter Rechtbank te Haarlem, van 1979 en nog in 10 oktober 1983

beroep 2e echtgeno(o)t(e)/partner

docent HBO

kinderen

1 dochter en 1 zoon

vader

J. Kuiper, Jouke

geboorteplaats en/of -datum

Amsterdam, 24 januari 1908

beroep vader

vertegenwoordiger van een papiergroothandel

moeder

R.M. Verhaele, Rose Melanie

geboorteplaats en/of -datum

Goes, 10 november 1901

beroep moeder

hoofd van een kleuterschool