In Rotterdam-Zuid opgegroeide dochter uit een Turks gastarbeidersgezin, die voor de PvdA Tweede Kamerlid en staatssecretaris was. In de Kamer woordvoerster justitie en defensie. Was daarvoor werkzaam bij het Landelijk Bureau Racismebestrijding en bij het ministerie van Binnenlandse Zaken (directie coördinatie Integratiebeleid minderheden). In het kabinet-Balkenende IV had zij als staatssecretaris onder meer vreemdelingen- en asielbeleid in haar takenpakket en voerde zij een 'pardonregeling' door. Nadien opnieuw Kamerlid en voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken. Vanwege haar zakelijke opstelling een ook door tegenstanders gerespecteerde politica. Was van 2012 tot 2019 vicepresident communications bij een Shell-divisie, sindsdien is ze commissaris bij NS.
PvdA
functie(s) in de periode 1998-2012: lid Tweede Kamer, staatssecretaris
medewerker Landelijk Bureau Racismebestrijding te Utrecht, 1990
beleidsmedewerker internationale zaken en Europese Zaken, Bureau van de Secretaris-Generaal van het ministerie van Binnenlandse Zaken, van december 1993 tot augustus 1995
beleidsmedewerker directie Coördinatie Integratiebeleid Minderheden, ministerie van Binnenlandse Zaken, van augustus 1995 tot mei 1998
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 mei 1998 tot 22 februari 2007
staatssecretaris van Justitie, van 22 februari 2007 tot 23 februari 2010
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 mei 2010 tot 12 april 2011
lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 2 augustus 2011 tot 20 september 2012
vicepresident externe betrekkingen en Upstream International, Shell Nederland, van 5 november 2012 tot 2016
vicepresident externe betrekkingen, geïntegreerd gas en nieuwe energiebronnen, Shell Nederland, van 2016 tot juni 2021
non-executive director NKT (Denemarken), vanaf maart 2022
senior vicepresident bedrijfsvoering, veiligheid en duurzaamheid, Fortum te Espoo Uusimaa (Finland), van 1 juni 2022 tot maart 2023
vicepresident bedrijfsvoering, veiligheid en duurzaamheid, Fortum te Espoo Uusimaa (Finland), vanaf maart 2023 (part-time)
takenpakket (staatssecretaris)
Was als staatssecretaris binnen de grenzen van het door de minister vastgestelde beleid in het bijzonder belast met: a. Vreemdelingen- en asielbeleid (niet inbegrepen de Rijkswet op het Nederlanderschap); b. Immigratie- en Naturalisatiedienst; c. Centrale Opvang Asielzoekers; d. Dienst Terugkeer en Vertrek; e. Executie strafrechtketen (DJI, TBS); f. Andere aangelegenheden waarvan de behartiging door de minister aan haar werd toevertrouwd.
tijdelijke vervanging Kamerlid
Werd op grond van artikel X10 van de Kieswet tussen 12 april en 2 augustus 2011 tijdelijk als Tweede Kamerlid vervangen door Myrthe Hilkens
Partijpolitieke functies
vorige
lid Multi-etnisch Vrouwennetwerk PvdA, omstreeks 2002
lid fractiebestuur PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van mei 2002 tot februari 2007 (voorzitter cluster buitenland)
lid PvdA-commissie intergratie en immigratie (commissie-Patijn), 2003
lid bestuur Stichting Ondersteuning Tweede Kamerfractie PvdA, omstreeks april 2006 tot februari 2007
waarnemend (tweede) fractiesecretaris PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 juni 2010 tot 12 oktober 2010
Nevenfuncties
huidige
voorzitter "the Hague Process on Refugees and Migration" (THP Foundation), vanaf 2014
vorige
lid bestuur Landelijke Islamitische Vrouwenorganisatie, van 1996 tot 1998
lid adviescommissie "Rotterdam Festivals", vanaf augustus 1998 (nog in 2002)
lid bestuur Transact (Landelijk expertisecentrum seksespecifieke zorg en seksueel geweld)
lid Commissie Benelux Universitair Centrum, leerstoel Krijgsmacht en Samenleving, vanaf mei 2001 (nog in 2002)
lid bestuur Commissie Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001
lid adviescommissie Europese Netwerk Migratie
lid Raad van Advies Stichting "Spare Rib Foundation"
adoptie Schilderswijk (nog in 2005)
lid Raad van Advies "Penta-scope", vanaf mei 2001 (nog in 2005)
voorzitter Overleg Interculturalisering RTV Rijnmond, vanaf januari 2002
lid Raad van Toezicht "Generation" R, van 22 januari 2002 tot februari 2007
lid bestuur Stichting "Vrienden Museum voor Volkenkunde"
voorzitter TRAFIK van Stichting Nederland-Turkije
lid Ambassadeursnetwerk Besturen, van oktober 2004 tot 2006 (bevorderen van deelname van vrouwen in besturen van maatschappelijke en politieke organisaties)
lid Stichting "de Maaskring"
lid Raad van Toezicht "Ruwaard van Puttenziekenhuis te Spijkenisse
lid algemeen bestuur Atlantische Commissie
lid Raad van Toezicht Hogeschool Rotterdam
lid Rotterdamse Raad voor Kunst en cultuur
voorzitter Stichting Kaapschip te Rotterdam
voorzitter adviesraad Nuffic (Nederlandse organisatie voor internationale samenwerking in het hoger onderwijs), vanaf maart 2011
lid Raad van Toezicht Stichting concert- en congresgebouw "De Doelen" te Rotterdam
lid bestuur Rotterdamse Kunsthal
lid Adviesraad M4B
vicevoorzitter Fonds 21, van 2015 tot juni 2022
lid Raad van Commissarissen N.V. Unilever, van 1 juli 2016 tot augustus 2021
lid Raad van Commissarissen N.V. Nederlandse Spoorwegen, van 1 juni 2019 tot juni 2023
afgeleide functies, presidia etc.
ondervoorzitter vaste commissie voor Justitie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 3 oktober 2002 tot 18 maart 2003
voorzitter vaste commissie voor Defensie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 maart 2003 tot 22 februari 2007
lid tijdelijke commissie Onderzoek TBS (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 oktober 2005 tot 12 september 2006
lid Parlementaire Assemblée van de OVSE, omstreeks november 2002 tot maart 2007 (rapporteur voor mensenrechten en democratie)
voorzitter vaste commissie voor Buitenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 november 2010 tot 12 april 2011
plaatsvervangend lid Parlementaire Assemblée van de Raad van Europa, van 24 januari 2011 tot 21 januari 2013
lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van november 2010 tot november 2012
voorzitter vaste commissie voor Buitenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 2 augustus 2011 tot 20 september 2012
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
lid Comité van Aanbeveling SAMAH, omstreeks januari 2000
lid Comité van Aanbeveling Nationaal Oorlogs- en Verzetsmuseum, omstreeks januari 2000
lid Comité van Aanbeveling Passionate, van januari 2002 tot februari 2007
lid Comité van Aanbeveling Anne fonds (stimuleert Turkse meisjes in achterstandsgebieden tot het volgen van middelbaar beroepsonderwijs)
lid Comité van Aanbeveling Outreachprogramma, Universiteit van Tilburg, vanaf 2010
Opleiding
voortgezet onderwijs
v.w.o., Scholengemeenschap "Johan van Oldebarnevelt" te Rotterdam
academische studie
internationaal en Europees recht, Rijksuniversiteit Leiden, tot 1991
studie rechten (gaststudent), Universiteit van Ankara, 1991
studie l'Institut d'Etudes Françaises te Ankara, van 1991 tot 1992
studie politieke wetenschappen, l'Institut d'Etudes Politiques te Parijs, 1993
stages e.d.
stage, economische afdeling van de Vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Ankara, 1992
Activiteiten
als parlementariër
Interpelleerde op 31 oktober 2002 de ministers Donner en Remkes over het veiligheidsplan (28.660)
als bewindspersoon (beleidsmatig)
Verdedigde in juni 2007 in de Tweede Kamer met succes het kabinetsbesluit over een generaal pardon voor uitgeprocedeerde asielzoekers die nog onder het regime van de vorige Vreemdelingenwet (voor 1 april 2001) asiel hadden gevraagd. Had eerder, in april, een akkoord bereikt met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) over extra middelen voor de gemeenten voor huisvesting en inburgering van deze groep. (31.018, nr. 30)
Bracht in 2008 een beleidsbrief uit over het Terugkeerbeleid. Hierin staan maatregelen om de asielprocedure zorgvuldiger en sneller te laten verlopen. De terugkeer van afgewezen asielzoekers moet daardoor worden bevorderd. Er komt een rust- en voorbereidingstermijn in de asielprocedure, waarin onder meer de identiteit en nationaliteit wordt onderzocht. De algemene asielprocedure is maximaal acht dagen. Er zal zo snel mogelijk worden begonnen met terugkeer; de begeleiding voor terugkeer wordt uitgebreid. (29.344, nr. 67)
Diende in 2009 een wijziging van de Vreemdelingenwet in om de toelatingsprocedure te verbeteren en versnellen en verdedigde dit voorstel in de Tweede Kamer. De wet werd door minister Hirsch Ballin in het Staatsblad gebracht. (31.994)
Kwam in 2009 samen met minister Hirsch Ballin met voorstellen voor een strengere aanpak van vreemdelingen die voor criminaliteit of overlast zorgen. Dit houdt in dat de verblijfsvergunning eerder wordt ingetrokken. Het gaat hier om veelplegers en plegers van ernstige delicten, zoals huiselijk geweld, mensenhandel, drugs- en wapenhandel. Zowel het beleid als de uitvoering wordt aangescherpt, zodat criminele vreemdelingen sneller kunnen worden aangepakt en eventueel ongewenst verklaard en uitgezet kunnen worden. (19.637, nr. 1306)
als bewindspersoon (wetgeving)
Bracht in 2007 een wet (Stb. 465) tot stand over verlenging van de totale duur van de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging van overheidswege. Die duur gaat van drie naar negen jaar. De wetswijziging moet een zo geleidelijk mogelijke terugkeer in de samenleving van ter beschikking gestelden bevorderen en daarmee mogelijk het speciaal preventieve effect van de terbeschikkingstelling (tbs) versterken. De rechter kan besluiten tot een verlenging van twee in plaats van één jaar. Het wetsvoorstel was in 2002 ingediend door minister Korthals. (28.238)
Bracht in 2010 de wet Goedkeuring en uitvoering van het op 31 oktober 2009 te Tilburg totstandgekomen Verdrag tussen Nederland en België over de terbeschikkingstelling van een penitentiaire inrichting in Nederland ten behoeve van de tenuitvoerlegging van bij Belgische veroordelingen opgelegde vrijheidsstraffen tot stand. Hiermee wordt België geholpen met de acute behoefte aan meer celcapaciteit. (32.215)
Wetenswaardigheden
algemeen
Wees in 2005 een aanbod af om in Rotterdam lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen te worden
In april 2008 verwierp de Tweede Kamer een door de VVD ingediende motie van wantrouwen tegen haar, vanwege terugkeer in de illegaliteit van een groep Chinese asielzoekers. De motie kreeg steun van VVD, PVV en Verdonk.
Was in maart 2012 kandidaat voor het politiek leiderschap van de PvdA, maar kreeg bij de ledenpeiling slechts 8,2 procent van de stemmen
uit de privésfeer
Het gezin Albayrak kwam in 1970 naar Nederland
verkiezingen
Was in 2003 bij de Tweede Kamerverkiezingen nummer 4 op de PvdA-kandidatenlijst
Was in 2006 en 2010 bij de Tweede Kamerverkiezingen nummer 2 op de PvdA-kandidatenlijst
ridderorden
Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 17 maart 2010
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
Ahmet Olgun, "De snelle opmars van het Kamerlid Nebahat Albayrak", NRC Handelsblad, 18 februari 2002
Menno van Dongen en Ron Meerhof, "'Ik ben zo trots op ons'", De Volkskrant, 5 januari 2007
Yvonne Doorduyn en Remco Meijer, "'Ik ben kennelijk een modelrol', De Volkskrant, 20 maart 2010
Mensje Melchior, "Het fotoalbum van ... Nebahat Albayrak", AD Weekend, 22 mei 2010
