SDAP
functie(s) in de periode 1913-1937: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK
Personalia
voornamen (roepnaam)
Maurits (Maup)
titulatuur en naam
Mr. M. Mendels Maurits (Maup)
geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 25 december 1868
overlijdensplaats en -datum
Terezin (Tsjechië), 3 juni 1944 (concentratiekamp Theresienstadt)
levensbeschouwing
Israëlitisch (Nederlands-Israëlitisch)
Partij/stroming
partij(en)
- SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 1899 tot 28 februari 1909
- SDP (Sociaal-Democratische Partij), van 1909 tot 1910
- SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), vanaf 1910
Hoofdfuncties/beroepen
- repetitor Romeins recht, van 1894 tot 1898
- procureur te Leiden, vanaf 1896
- advocaat te Leiden, vanaf 16 september 1897
- journalist dagblad "Provinciale Groninger Courant"
- journalist dagblad "Het Vaderland"
- journalist dagblad "De Amsterdammer"
- redacteur buitenland, "Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant, van 1898 tot 1900
- redacteur buitenland, dagblad "Het Volk", van 1900 tot 1902
- redacteur "De Voorpost" te Zaandam, van 1902 tot 1 juni 1906
- lid gemeenteraad van Zaandam, van 6 september 1904 tot 1 juni 1906
- lid Provinciale Staten van Utrecht, van 2 juli 1907 tot 1 maart 1909 (voor kiesdistrict Utrecht II)
- lid gemeenteraad van Utrecht, van 3 september 1907 tot 1 maart 1909
- advocaat en procureur te Amsterdam, vanaf 1910
- lid gemeenteraad van Hilversum, van 6 september 1910 tot 3 september 1912
- lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 1 juli 1913 tot 1 juli 1919 (voor het kiesdistrict Amsterdam II)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1913 tot 17 september 1918 (voor het kiesdistrict Schoterland)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1919 tot 8 juni 1937 (1919-1923 voor de provincie Groningen)
- lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 3 juli 1923 tot 7 juli 1931
- fractievoorzitter SDAP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 26 oktober 1935 tot 8 juni 1937
Partijpolitieke functies
overzicht
- propagandist SDAP in Zaandam en Utrecht, van 1902 tot 1909
- voorzitter SDAP afdeling Utrecht
- lid partijbestuur SDAP, van 1905 tot 28 februari 1909
- lid partijbestuur SDAP, van 1910 tot 1912
- lid partijcommissie ter bestudering van de huwelijkswetgeving, vanaf mei 1926
Nevenfuncties
- belast met waarneming belangen van uitgeweken Nederlandse huurders met betrekking tot hun achtergelaten inboedels, vanaf 1918
- lid Staatscommissie inzake aanvulling Burgerlijk Wetboek, van 1919 tot 1927
- voorzitter raad van bijstand in strafzaken
- redacteur "De Nieuwe Tijd"
- lid bestuur Nederlandsche Juristen-Vereeniging
afgeleide functies, presidia etc.
lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), vanaf 19 maart 1929
Opleiding
voortgezet onderwijs
- gymnasium te 's-Gravenhage
academische studie
- rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Leiden, van 25 september 1888 tot 21 december 1894
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer hoofdzakelijk bezig met justitiële onderwerpen, arbeids- en handelszaken en koloniën
- Diende in 1914 een initiatiefwetsvoorstel in over het voorkomen van ongewenste gedwongen ontruiming van woningen. Dit voorstel werd verworpen door de Tweede Kamer.
- Hield zich in de Eerste Kamer vooral bezig met justitie, binnenlandse zaken, Indische aangelegenheden en landbouw
opvallend stemgedrag
- Stemde in 1927 tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met België
- Behoorde in 1929 tot de minderheid van zijn fractie die tegen de ontwerp-Financiële-Verhoudingswet stemde.
Wetenswaardigheden
algemeen
- Trad in 1909 uit de SDAP vanwege het door de partij ingestelde verbod voor het blad "De Tribune". Keerde in 1910 echter weer terug.
- Was in 1913 tegenstander van regeringsdeelname door de SDAP
uit de privésfeer
- Overleed in het concentratiekamp Theresienstadt aan cholera
verkiezingen
- Werd in 1913 gekozen in de districten Amsterdam II en Schoterland en nam zitting voor Schoterland. Versloeg in 1913 in het kiesdistrict Schoterland J. Limburg (vdb) en in Amsterdam II J.R. Snoeck Henkemans (chu). In beide gevallen na herstemming.
- Versloeg in 1917 H.J. Rijsewijk (sdp)
- Werd in 1919 bij de periodieke verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Groningen met 21 van de 43 stemmen gekozen
- Werd in 1922 bij de verkiezing van Eerste Kamerleden in Provinciale Staten van Groningen met 23 van de 42 stemmen gekozen. Op S. de Vries Czn. (arp) werden 14 stemmen uitgebracht en op E. van Ketwich Verschuur (lib.) vier.
- Werd in 1923, 1926 en 1932 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep II: Gelderland, Groningen, Overijssel en Drenthe
pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
Ictus (pseudoniem in "De Nieuwe Tijd")
woonplaats(en)/adres(sen)
- Zaandam, van 1902 tot 1906
- Hilversum, van 1906 tot 1910
- Amsterdam, Prinsengracht 526, omstreeks 1914
- Amsterdam, Lomansstraat 75, omstreeks 1923
- Amsterdam, Mozartkade 8, omstreeks 1928 (nog in 1938)
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 17 december 1938 (t.g.v. zijn 70e verjaardag)
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"De aansprakelijkheid van de staat voor onrechtmatige handelingen zijner beambten" (dissertatie, 1894)
literatuur/documentatie
- W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel II, 112
- L. Brug, "Mendels, Maurits", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel VIII, 159
- Tweede Jaarboek voor het Democratisch-Socialisme
- Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
- H. van Felius en H.J. Metselaars, "Noordhollandse Statenleden 1840-1919"
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
archivalia
familie-archief Mendels-Stokvis, IISG
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te 's-Gravenhage, 22 juni 1896
echtgeno(o)t(e)/partner
H.S. Stokvis, Henriëtte Sara
kinderen
1 dochter
vader
I. Mendels, Isaäc
geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 9 januari 1835
beroep vader
koster
moeder
J. Goedkind, Judica
geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 1 april 1831
familierelaties
