Mr. K.A. Poortman

K.A. Poortman
bron: Collectie-Van Eck (Nationaal Archief)

Schiedamse advocaat, notaris, wethouder en lid van Provinciale Staten die als Tweede Kamerlid medestander was van Thorbecke. Verloor zijn zetel in het district Delft na de Aprilbeweging van 1853, maar keerde in 1857 voor het district Alkmaar terug in de Kamer. Maakte deel uit van de enquêtecommissie toestand van de zeemacht. Speelde in 1866 een belangrijke rol bij het conflict tussen Thorbecke en Fransen van de Putte. Geacht inwoner van zijn stad, die als ijverig en beginselvast bekendstond.

Thorbeckiaan
functie(s) in de periode 1849-1866: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Karel Arnoldus

titulatuur en naam

Mr. K.A. Poortman Karel Arnoldus

opmerkingen over de naam en/of titel

Eerste voormaan ook wel: Carel

geboorteplaats en -datum

Schiedam, 24 juli 1808

overlijdensplaats en -datum

Schiedam, 10 april 1886

levensbeschouwing

Nederlands Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

liberaal (Thorbeckiaan)

Hoofdfuncties/beroepen

  • kandidaat-notaris te Schiedam, van 1833 tot maart 1837
  • advocaat te Schiedam, van 1835 tot 1886
  • notaris te Schiedam, van 20 maart 1837 tot 1 april 1886
  • lid stedelijke raad (vanaf 25 oktober 1851 gemeenteraad) van Schiedam, van 1837 tot 15 september 1859
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Schiedam)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 26 april 1853 (voor het kiesdistrict Delft)
  • wethouder van Schiedam, van 25 oktober 1851 tot 15 september 1859
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 april 1857 tot 19 september 1866 (voor het kiesdistrict Alkmaar)
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 2 juli 1867 tot 10 april 1886 (voor het kiesdistrict Schiedam)

Nevenfuncties

  • lid curatorium Latijnse School te Schiedam (gedurende 30 jaar)
  • regent Hervormd Weeshuis te Schiedam (40 jaar)
  • kerkmeester Nederduits-Hervormde kerk te Schiedam
  • kantonrechter-plaatsvervanger te Schiedam, vanaf 19 april 1839 (nog in 1875)
  • lid bestuur Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, afdeling Schiedam
  • lid commissie tot oprichting van een monument voor J.R. Thorbecke
  • buitengewoon lid Gedeputeerde staten van Zuid-Holland, van 18 juli 1882 tot 10 april 1886

afgeleide functies, presidia etc.

  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1851 tot juli 1851
  • lid parlementaire enquêtecommissie zoutaccijns (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 22 november 1852 tot 27 april 1853
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1859 tot november 1859
  • lid parlementaire enquêtecommissie toestand van de zeemacht (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 december 1861 tot 31 oktober 1862
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van november 1862 tot mei 1863
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1865 tot mei 1865
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1865 tot augustus 1866

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Latijnse School te Schiedam

hoger beroepsonderwijs

  • notariaat, 1835

academische studie

  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 10 september 1828 tot 15 januari 1835

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer over verschillende onderwerpen, waaronder koloniale zaken, buitenlandse zaken, volksgezondheid en belastingen
  • Stemde in 1860 tegen de ontwerp-Wet aanleg van spoorwegen voor rekening van de staat
  • Het door hem ingediende (en aangenomen) verzoenende amendement op de ontwerp-Cultuurwet van Fransen van de Putte over het waarborgen van recht op individueel en erfelijk grondgebruik en tevens handhaving van dessagewoonten, leidde op 18 mei 1866 tot intrekking van het wetsvoorstel en tot de val van het kabinet-Fransen van de Putte

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Was reeds in 1853 verkiesbaar voor de Provinciale Staten, maar werd niet gekozen
  • Stelde zich in 1859 niet meer beschikbaar als wethouder wegens drukke werkzaamheden

verkiezingen

  • Werd in 1848 in de eerste stemmingsronde in het district Schiedam met groot verschil gekozen. Hij kreeg ruim 75% van de stemmen.
  • Werd in 1850 in de districten Delft en Gouda gekozen. Opteerde voor Delft. Versloeg in Delft in de eerste stemmingsronde o.a. S.H. Anemaet en H.A.A. van Berckel en in Gouda E.C.U. van Doorn (cons.) en Æ. baron Mackay (a.r.).
  • Werd in 1852 bij de periodieke verkiezingen in het district Delft in de eerste stemmingsronde met groot verschil gekozen
  • Werd in 1853 bij de algemene verkiezingen verslagen door de conservatieven W. Wintgens en C. Hoekwater
  • Werd in 1854 bij de periodieke verkiezingen verslagen door W. Wintgens (cons.)
  • Werd in 1856 verslagen door C. Hoekwater (cons.)
  • Versloeg in 1857 bij een tussentijdse verkiezing in het district Alkmaar na herstemming R.J. graaf Schimmelpenninck van Nijenhuis (cons.)
  • Versloeg in 1858 bij de periodieke verkiezingen W.L.F.Ch. ridder van Rappard (cons.)
  • Versloeg in 1862 J.J. Rochussen (cons.)
  • Was in 1866 geen kandidaat meer

woonplaats(en)/adres(sen)

Schiedam, Lange Haven

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 12 mei 1874

buitenlandse onderscheidingen

Metalen Kruis

militaire dienst

  • korporaal der Leidse Jager (nam deel aan de Tiendaagse Veldtocht in 1831)

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"De M. tulli ciceronis oratione pro flacco" (dissertatie, 1835)

literatuur/documentatie

  • C. Poortman, scriptie staatkundige studierichting, basisdoctoraalvak geschiedenis der Nederlandse Staatsinstellingen, RU Leiden (1981)
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel X, 750

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Leiden, 29 september 1836 (echtgenote overleden 16 mei 1850)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Schiedam, 26 maart 1856

echtgeno(o)t(e)/partner

S.N.A. Huijser, Sophia Nisette Aletta

2e echtgeno(o)t(e)/partner

E.M. van Katwijk, Elisabeth Margaretha (weduwe van J. Hoogstadt Drost)

kinderen

4 dochters en 2 zonen (uit eerste huwelijk)

vader

K. Poortman, Karel

geboorteplaats en/of -datum

Vlaardingen, 7 februari 1789

beroep vader

banketbakker en fabrikant van koekproducten

moeder

M. Verkade, Martijntje

geboorteplaats en/of -datum

Schiedam, 21 oktober 1785

beroep grootvader (vaderskant)

brood- en banketbakker