Thorbeckiaan
functie(s) in de periode 1849-1880: lid Tweede Kamer, lid Raad van State
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan
titulatuur en naam
Mr. J. Heemskerk Bzn. Jan
opmerkingen over de naam en/of titel
Bzn. staat voor Bijsteruszoon
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 16 februari 1811
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 17 december 1880
levensbeschouwing
Remonstrants
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal (Thorbeckiaan)
Hoofdfuncties/beroepen
- rentenier
- redacteur tijdschrift "De Gids", van 1850 tot 1872
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 26 april 1853 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 10 november 1853 tot 15 september 1862 (voor het kiesdistrict Haarlem)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1862 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 februari 1868 tot 29 september 1872 (voor het kiesdistrict Amsterdam)
- lid Raad van State, van 1 oktober 1872 tot 17 december 1880 (benoemd bij K.B. van 29 september 1872)
Nevenfuncties
- lid schoolcommissie te Amsterdam
- medewerker tijdschrift "De Gids", vanaf 1840
- lid Staatscommissie over de slavernij in Suriname, van 1853 tot 1855
- lid Staatscommissie studie havenfaciliteit te Suriname
- lid Commissie belast met het afnemen der diplomatieke examens, van 11 maart 1861 tot juni 1874
- lid commissie van toezicht op het middelbaar onderwijs te 's-Gravenhage, omstreeks 1862
- lid curatorium "Stedelijk Gymnasium" te 's-Gravenhage, omstreeks 1862
- ondervoorzitter Commissie belast met het afnemen der diplomatieke examens, van 27 juni 1874 tot 17 december 1880
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1856 tot november 1856
- lid parlementaire enquêtecommissie inzake de uitvoering van de concessie tot landaanwinning en verdieping van het vaarwater op het Zwolsche Diep (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 30 april 1856 tot 5 mei 1857
- lid parlementaire enquêtecommissie naar de toestand van de Maas en de Zuid-Willemsvaart (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 31 juli 1860 tot 3 mei 1861
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1860 tot september 1860
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1862 tot september 1862
- lid Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede kamer der Staten-Generaal), van 25 september 1862 tot 29 september 1872
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1863 tot februari 1864
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1864 tot november 1864
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1865 tot november 1865
- lid Commissie omtrent de bescheiden betreffende de Limburg-Luxemburgsche aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), maart 1868
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1869 tot november 1869
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van mei 1870 tot april 1871
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1872 tot 29 september 1872
- lid afdeling Marine en Oorlog (Raad van State)
- lid afdeling Justitie (Raad van State)
- lid afdeling Financiën (Raad van State)
- lid afdeling Buitenlandse Zaken (Raad van State)
Opleiding
academische studie
- Romeins en hedendaags recht (kandidaats), Hogeschool te Utrecht, tot 3 juni 1835
eredoctoraten
- rechtsgeleerdheid, Hogeschool te Groningen, 26 september 1850 (t.g.v. de Dies-viering)
Activiteiten
als parlementariër
- Verrichtte veel werk in de afdelingen. Rapporteur over onder meer de volgende wetsvoorstellen: Enquêtewet, Kieswet, Gemeentewet, Armenwet, wet tot goedkeuring handelstractaat met België, Suikerwet, Wet op het gebruik van spoorwegen, wet inzake doorgraving van Holland op z'n smalst, Wet op de Raad van State, afschaffing accijns op brandstoffen en Postwet.
opvallend stemgedrag
- Stemde in 1860 tegen de ontwerp-Wet aanleg van spoorwegen voor rekening van de staat
- Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
- Behoorde in 1872 tot de 27 leden die vóór artikel 1 stemden van de ontwerp-wet over invoering van een inkomstenbelasting. Verwerping van het artikel was voor minister Blussé reden het wetsontwerp in te trekken.
Wetenswaardigheden
verkiezingen
- Werd in 1848 in het district Amsterdam V gekozen
- Werd in 1850 in het district Amsterdam in de eerste stemmingsronde gekozen. Tegenstanders die niet werden gekozen, waren onder meer W.R. baron van Hoëvell, G. Groen van Prinsterer en J. Heemskerk Azn.
- Kwam in 1853 samen met Van Bosse als liberaal in herstemming, maar verloor in de tweede ronde van zijn conservatieven opponenten Stolte, Bosscha en Baud.
- Versloeg in 1853 bij een naverkiezing in het district Haarlem H.A.A. van Berckel na herstemming.
- Versloeg in 1854 bij de periodieke verkiezingen H.A.A. van Berckel
- Versloeg in 1858 G.L.J. van der Hucht (cons.)
- Werd in 1862 in het district Amsterdam in de eerste stemmingsronde gekozen. Had in het district Haarlem niet de herstemming gehaald, omdat Van Hall en Van Mulken meer stemmen behaalden.
- Werd in 1866 bij de periodieke verkiezingen samen met G.C.J. van Reenen en M.H. Godefroi in de eerste stemmingsronde gekozen. Zij versloegen J. Messchert van Vollenhoven, J.J. Teding van Berkhout en L.W.Ch. Keuchenius (a.r.).
- Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen in de eerste stemmingsronde gekozen
- Versloeg in 1868 bij de algemene verkiezingen na herstemming E.H. s'Jacob (cons.)
- Werd in 1869 bij de periodieke verkiezing samen met Th.J. Stieltjes en M.J. de Lange gekozen. Zij versloegen onder anderen M.J. Pijnappel en G.C.G. Pels Rijcken
woonplaats(en)/adres(sen)
- Amsterdam, vanaf 1838
- 's-Gravenhage, Spui 2, omstreeks 1876
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 19 februari 1859
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid debatingclub "Vrijdagsche Gezelschap" te Amsterdam, vanaf 1847
- lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden, vanaf 1851
militaire dienst
- lid jagerscompagnie Utrechtsche Studentenweerbaarheid, vanaf 1830
Publicaties van/over
lijst van publicaties
vele artikelen op staatkundig en historisch gebied in "De Gids"
literatuur/documentatie
- Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
- D. Veegens, "Levensbericht van mr. J. Heemskerk Bzn.", in: Handelingen en Mededelingen Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, 1882
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 1047
- Ned. Patriciaat, 1961
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
publicaties over en van letterkundigen
biografie
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd
vader
J.J.B. Heemskerk, Jan Jacob Bysterus
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 30 januari 1773
beroep vader
- koopman (directeur van de oosterse handel)
- reder te Amsterdam
- hoofd van een kassierskantoor
moeder
G. ten Cate, Geertruid (tweede echtgenote van vader)
geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 14 mei 1783
broers en zusters
4 broers en 4 zussen
beroep grootvader (vaderskant)
koopman en assuradeur
familierelaties
