D66
functie(s) in de periode 1975-1982: lid Tweede Kamer, staatssecretaris, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Hendrik Jan (Henk)
titulatuur en naam
Mr. H.J. Zeevalking Hendrik Jan (Henk)
geboorteplaats en -datum
Laag-Keppel (gem. Hummelo en Keppel), 7 juni 1922
overlijdensplaats en -datum
Delft, 23 februari 2005
levensbeschouwing
Hervormd: vrijzinnig
niet-kerkelijke levensbeschouwing
vrijmetselaar
Partij/stroming
partij(en)
- VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), tot 1966
- D'66 (Democraten 1966), van 24 oktober 1966 tot 15 juni 1985 (partijnaam gewijzigd)
- D66 (Democraten 66)
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat en procureur te Utrecht, van 1950 tot 1952
- algemeen secretaris, NATU (Nederlands Amateur Toneel Unie), van 1952 tot 1 januari 1965
- administrateur/secretaris, Orde van Vrijmetselaren onder het Groot-Oosten der Nederlanden, van 1 januari 1965 tot 1 september 1970
- lid gemeenteraad van Utrecht, van 1 september 1970 tot 6 juni 1975
- wethouder (van verkeerszaken, openbare werken en managementbureau) van Utrecht, van 1 september 1970 tot 3 september 1974
- staatssecretaris van Justitie (onder meer belast met kinderbescherming, vreemdelingenzaken en strafrechttoepassing), van 6 juni 1975 tot 8 september 1977
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1977 tot 24 januari 1979
- burgemeester van Rijswijk (Z.H.), van 16 januari 1979 tot 11 september 1981
- minister van Verkeer en Waterstaat, van 11 september 1981 tot 4 november 1982
- voorzitter College van Bestuur, Technische Hogeschool (sinds 1 september 1986 Universiteit) te Delft, van 1 juli 1985 tot 1 april 1988
takenpakket (staatssecretaris)
- Was als staatssecretaris belast met 1. de behandeling van zaken op het terrein van de hoofdafdeling privaatrecht; 2. de strafrechttoepassing; 3. de kinderbescherming; 4. het vreemdelingenbeleid; 5 - voorzover het ministerie van Justitie daarbij betrokken was - de grondwetsherziening; 6. zaken op het terrein van de afdeling gratie, de afdeling internationale rechtshulp, de afdeling kansspelen en het bureau notarissen.
Partijpolitieke functies
overzicht
- voorzitter VDJO (Vrijzinnig-Democratische Jongeren Organisatie), afdeling Arnhem, van 1939 tot 1941
- lid Culturele Commissie VVD, van 1956 tot 1966
- lid hoofdbestuur D'66, van 20 november 1967 tot 14 december 1968
- vicevoorzitter D'66, van 14 december 1968 tot 1969
- voorzitter D'66, van 27 oktober 1979 tot 11 september 1981
Nevenfuncties
- lid Nederlandse Studentenraad, van 1947 tot 1949
- secretaris comité amateurtoneel België-Nederland, van 1955 tot 1964
- secretaris comité Nederlands landjuweel, van 1956 tot 1966
- penningmeester Nederlands Cultureel Contact, van 1965 tot 1970
- voorzitter Nederlands Centrum voor Amateurtoneel, vanaf 1968
- lid algemeen bestuur Prins Bernhardfonds, vanaf 1973
- voorzitter voorlopige landelijke Raad voor cultureel werk, vanaf september 1974
- adviseur bestuur Nationale Raad voor Maatschappelijk Welzijn, vanaf 1978
- voorzitter ICBB (Interdepartementale Commissie Binnenlands Bestuur), van 18 november 1982 tot 1 juli 1985
- lid Raad van Toezicht RIOD (Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie), vanaf 1982
- voorzitter Stichting Hoger Onderwijs Pers, van 1988 tot 1992
- voorzitter Commissie Binnenlands Vreemdelingentoezicht, van 14 maart 1990 tot 18 maart 1991
- voorzitter Projectgroep Technische Bestuurskunde, Technische Universiteit Delft, van 1990 tot 1992
- voorzitter Bestuurscomité Belage Institute, vanaf 1990
- lid commissie van advies over samenwerking tussen Universiteiten en Hogescholen, vanaf maart 1992
- voorzitter onderzoekscommissie naar nevenfuncties van hoogleraren, omstreeks 1993
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet met het oog op samenwerking (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 april 1978 tot 16 januari 1979
- voorzitter bijzondere commissie voor het Structuurschema Vaarwegen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 april 1978 tot 16 januari 1979
Opleiding
academische studie
- Indisch recht, Rijksuniversiteit Utrecht, tot 14 april 1949
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met justitie, politie, en verkeer en waterstaat
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Kreeg in 1975 te maken met problemen rond de door zijn voorganger ingestelde meldingsplicht voor illegale buitenlandse werknemers. Deze konden zich onder voorwaarden laten 'regulariseren'. Illegalen die onder meer in het bezit waren van een paspoort, vóór 1 november 1974 in Nederland waren gekomen en niet aanraking waren geweest met justitie, konden een verblijfsvergunning krijgen.
- Was nauw betrokken bij de onafhankelijkheid van Suriname, met name ten aanzien van de gevolgen voor de rechtspositie van Surinaamse staatsburgers in Nederland en voor uit Suriname afkomstige Nederlanders.
- Bracht in 1976 de Nota beleidsvraagstukken Gevangeniswezen uit. Tijdens het uitzitten van hun straf moeten gedetineerden contact met persoonlijke en maatschappelijke relaties kunnen onderhouden. Het geven van onderwijs aan gevangenen en verbetering van de vrijetijdsinrichting krijgen meer aandacht. Ook komt er meer aandacht voor de opleiding van personeel, met name vanwege de instroom van nieuw personeel. (14.102)
- Stelde in 1981 als minister van Verkeer en Waterstaat een tracé voor de Almere-spoorlijn vast, waardoor de Oostvaardersplassen ontzien werden
- Besloot in januari 1982 vast te houden aan het besluit van zijn voorganger om een nieuwe snelweg (A27) deels door landgoed Amelisweerd aan te leggen. Wel werd de breedte van de weg teruggebracht van 50 naar 37 meter.
- Bracht in 1982 de Nota Fietsverkeer uit. De nota gaat onder meer in op aspecten als verkeersveiligheid, fietspaden en -stroken, stallingsmogelijkheden en de groei van het aandeel van fietsverkeer in de mobiliteit. Verbeteringen van fietsvoorzieningen, en dan met name in stedelijke gebieden, krijgt prioriteit, zowel voor het woon-werk-verkeer als voor recreatief verkeer. (17.745)
- Diende in 1982 het voorstel van Wet op de waterhuishouding in. De wet werd in 1989 door minister Smit-Kroes in het Staatsblad gebracht. (17.367)
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1976 de Wet betreffende de positie van Molukkers (Stb. 468) tot stand. Deze wet regelt dat de statenlozen Molukkers als Nederlanders zullen worden behandeld, maar dat zij geen kiesrecht krijgen en evenmin militaire dienstplicht behoeven te vervullen. Het wetsvoorstel was in 1974 ingediend door zijn voorganger Glastra van Loon. (12.839)
- Bracht in 1976 een wijziging (Stb. 568) van de Beginselenwet gevangeniswezen tot stand ten aanzien van de rechtspositie van gedetineerden. Gedetineerden en mensen in voorlopige hechtenis kunnen formeel beklag over hun behandeling indienen bij een Commissie van Toezicht van hun inrichting. Hoger beroep is mogelijk bij de Centrale Raad van Advies. Enkele niet meer gangbare disciplinaire straffen worden afgeschaft. Het wetsvoorstel was in 1973 ingediend door staatssecretaris Grosheide. (12.337)
- Bracht in 1982 als minister van Verkeer en Waterstaat samen met de staatssecretarissen Van den Broek en Dik de Wet vervoer over zee (Stb. 629) tot stand. Onder andere wordt hierdoor het regime van de Wet Economische Mededinging van toepassing op de zeescheepvaart. De wet biedt verder mogelijkheden om in te grijpen bij ernstige verstoringen van de zeevervoermarkt. Het wetsvoorstel was in 1981 ingediend door staatssecretarissen Smit-Kroes, Van der Mei en Beyen. (16.818)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Medeoprichter D'66
- Was in 1977 tijdens de formatie-Den Uyl kandidaat-minister van Verkeer en Waterstaat
- Werd in 1978 door zijn partij naar voren geschoven voor het voorzitterschap van Openbaar lichaam Rijnmond. Het kabinet gaf de voorkeur aan PvdA'er Ad Oele.
uit de privésfeer
- Leerde in 1967 in de aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen in Utrecht Jan Terlouw kennen. Terlouw werd in 1970 fractievoorzitter, hij werd wethouder.
verkiezingen
- Stond bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1967 op de kandidatenlijst van D66 (op een onverkiesbare plaats)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Utrecht, Oudkerkhof 36bis, omstreeks 1949
- 's-Gravenhage, Kerkstraat 30, omstreeks december 1951
- Utrecht, Evert Cornelislaan, omstreeks 1963 tot 1979
- Rijswijk (Z.H.), vanaf 1979
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 11 april 1978
- Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 9 december 1982
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid VDJO (Vrijzinnig-Democratische Jongeren-Organisatie)
- lid Nederlandse Unie
- rector Utrechtse studentenvereniging "Unitas", van 1946 tot 1947
- lid vrijmetselaarsloge "Hermannus van Tongeren"
hobby's
politiek
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Het Amateurtoneel"
- "Vrijmetselarij: Een West-Europees cultuurverschijnsel" (1965)
- "De Maconieke werkplaats" (1971)
literatuur/documentatie
- "Minister in beton en politiezaken; Henk Jan Zeevalking 1922-2005", Trouw, 24 februari 2005
- "Nuchter bestuurder; Henk Zeevalking (1922-2005)", NRC Handelsblad, 24 februari 2005
- J. Terlouw, "Herinneringen aan Henk Zeevalking (1922-2005), democraat, bestuurder en vriend, in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2005, 149
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te 's-Gravenhage, 1948
echtgeno(o)t(e)/partner
E.A. Brugman, Evardina Adriana (Dini)
kinderen
1 zoon en 2 dochters
vader
H.J. Zeevalking, Hendrik Jan
geboorteplaats en/of -datum
Hummelo en Keppel, 14 augustus 1881
beroep vader
- onderwijzer
- hoofd openbare lagere school te Hoog- en Laag-Keppel
- docent aan de Rijkskweekschool te Doetinchem
moeder
Ch.H. Langeler, Christina Hendrika
geboorteplaats en/of -datum
Hengelo (Gld.), 10 mei 1886
beroep grootvader (vaderskant)
dagloner
beroep grootvader (moederskant)
winkelier
