Vrij-Liberalen, Vrijheidsbond
functie(s) in de periode 1916-1926: lid Tweede Kamer, partijvoorzitter, secretaris-generaal, regeringscommissaris
Personalia
voornamen (roepnaam)
Hendrik Coenraad
titulatuur en naam
Mr. H.C. Dresselhuys Hendrik Coenraad
geboorteplaats en -datum
Culemborg, 31 december 1870 (Culemborg heette toen Kuilenburg)
overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 16 december 1926
begraafplaats en -datum
Culemborg, 20 december 1926 (familiegraf)
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
partij(en)
- Bond van Vrije Liberalen, tot 16 april 1921
- Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", vanaf 16 april 1921
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat en procureur (op het advocatenkantoor van mr. P. Rink) te Tiel, van 1894 tot 1 september 1903
- rechter Arrondissementsrechtbank te Tiel, van 1 september 1903 tot 1 november 1906
- chef afdeling gevangenis- en rijksopvoedingswezen (rang: administrateur), ministerie van Justitie, van 1 november 1906 tot maart 1909
- directeur-generaal van het Gevangeniswezen, ministerie van Justitie, van 29 maart 1909 tot 1 augustus 1911
- secretaris-generaal ministerie van Justitie, van 1 augustus 1911 tot 19 september 1918 (vanaf 14 december 1916 op non-actief)
- regeringscommissaris voor het wetsontwerp tot wijziging van de rechtspleging bij de Landmacht en bij de Zeemacht, alsmede van de provisioneele instructie voor het Hoog Militair Gerechtshof, van 1 april 1912 tot 1 november 1912
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 december 1916 tot 16 december 1926 (in 1916-1918 voor het kiesdistrict Tiel)
- fractievoorzitter Vrijheidsbond, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1922 tot 16 december 1926
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid hoofdbestuur Bond van Vrije Liberalen, van 1914 tot april 1918
- voorzitter Bond van Vrije Liberalen, van april 1918 tot 16 april 1921
- voorzitter Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", van 16 april 1921 tot 16 december 1926
lijsttrekkerschappen
- lijsttrekker Vrije Liberalen Tweede Kamerverkiezingen 1918 (in alle kieskringen)
- lijstaanvoerder Vrijheidsbond Tweede Kamerverkiezingen 1922 (in de kieskringen Leiden, Amsterdam, Den Helder en Haarlem)
- lijstaanvoerder Vrijheidsbond Tweede Kamerverkiezingen 1925 (in de kieskringen Tilburg, Leiden, Dordrecht en Middelburg)
Nevenfuncties
- secretaris Kamer van Koophandel en Fabrieken te Tiel, omstreeks 1901
- buitengewoon lid Octrooiraad
- voorzitter Vereeniging tot Bescherming van Zwakzinningen
- lid bestuur Nederlandsche Centrale van Volksgezondheid
- voorzitter Vereeniging tot bestrijding van geslachtsziekten
- voorzitter Nederlandsche Vereeniging van Zwakzinnigen
- lid bestuur Vereeniging Nederland in den Vreemde
- lid bestuur Volksuniversiteit
- lid bestuur Emigratie Centrale Holland
- secretaris Raad van Bescherming van het Internationaal Intermediair Instituut
- secretaris bestuur IPU (Interparlementaire Unie)
- voorzitter Raad van beroep van Predikanten-tractementen in de Nederlandse Hervormde Kerk
- voorzitter Raad van Administratie "Gazette de Hollande"
- voorzitter Scheidsgerecht voor de Nederlandsche Spoorwegen
- secretaris/lid Staatscommissie voor de herziening van het Wetboek van Strafvordering (Staatscommissie-Ort), van 7 mei 1910 tot 13 mei 1913
- lid Raad van Commissarissen Nationale Electriciteits-Maatschappij, vanaf 1912
- voorzitter Nederlandsche Anti-oorlogsraad, van 1914 tot 1919
- voorzitter Staatscommissie inzake de rechtspositie van Burgerlijke Ambtenaren, van 21 mei 1917 tot april 1919
- voorzitter Nederlandsche Tuinbouwraad, van 1917 tot 1926
- secretaris Nederlandsche Roode Kruis, van 1917 tot 1925
- lid Centrale Commissie Voedselnood in Duitschland
- lid Nederlandsch-Duitsche Commissie
- voorzitter Vereeniging "de Nederlandsche Vereeniging 'Landverhuizing'", omstreeks 1919
- voorzitter Vereeniging voor Volkenbond en Vrede, van 1919 tot 16 december 1926
- lid Centraal College voor de Reclassering, van januari 1911 tot 16 december 1926
- lid Commissie voor de Economische Politiek, omstreeks 1919
- lid Commissie van Advies Rijksbureau voor de distributie van graan en meel, omstreeks 1919
- lid en voorzitter regeringscommissie voor kwekerskrediet, vanaf 1920
- voorzitter Algemeen College van Toezicht, Bijstand en Advies voor het Rijkstucht- en opvoedingswezen, omstreeks 1923
- ondervoorzitter Ligue des Croix-Rougers, vanaf 1923
- lid Rijkscommissie van bijstand voor het Woordenboek der Nederlandse Taal, omstreeks 1926
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Bijzondere Commissie onderzoek overeenkomsten proefinstallatie voor veevoederfabricage (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 maart 1920 tot 22 december 1920
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1922 tot april 1923
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1923 tot januari 1924
- lid Commissie voor Huishoudelijke aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 15 januari 1924 tot 16 december 1926
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
erevoorzitter Comité ter bevordering van het Geneeskundig onderzoek vóór het huwelijk
Opleiding
primair onderwijs
- Franse School van Van Wely te Culemborg
voortgezet onderwijs
- gymnasium te 's-Hertogenbosch, van 1883 tot 1889
academische studie
- rechtswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Utrecht, van 1889 tot 10 februari 1894
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer met verschillende onderwerpen bezig, waaronder justitie, onderwijs, arbeid en economische aangelegenheden
- Diende in 1919 namens de liberale en sociaaldemocratische oppositie een motie van afkeuring in over de wijze waarop minister Bijleveld bij de bestelling van pantserplaten voor kruisers was omgegaan. De motie werd met 41 tegen 40 stemmen verworpen.
- Diende in 1925 namens zijn fractie een initiatiefvoorstel in tot invoering van een kiesstelsel, waarbij de landelijke kandidaatstelling zou worden vervangen door kandidaatstelling in honderd afzonderlijke districten; dit voorstel werd in 1927 ingetrokken
Wetenswaardigheden
algemeen
- Was in 1921-1922 de feitelijke leider van de Vrijheidsbond in de Tweede Kamer, hoewel Rink fractievoorzitter was
- Was vanaf oktober 1926 vanwege ziekte afwezig en miste daarom ook de stemming over het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met België
- Werd op 17 december 1926 in de Tweede Kamer herdacht. Namens het kabinet sprak daarbij minister Waszink.
uit de privésfeer
- Zijn moeder overleed op 2 januari 1873
- Te zijner nagedachtenis staat in Culemborg een monumentale bank
- Vanwege zijn inzet voor de Volkenbond is in Den Haag in 1931 aan de Carnegielaan een door prof. A.W.M. Odé ontworpen monument voor hem geplaatst
- Zijn vader was wethouder van Culemborg
- Hij was een oom van de bekende actrice Mary Dresselhuys
verkiezingen
- Versloeg in 1916 bij een tussentijdse verkiezing in het district Tiel jhr. J. Beelaerts van Blokland (arp)
- Werd in 1917 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen
woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Stadhouderslaan 1, omstreeks 1915 tot 16 december 1926
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1908
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, juni 1913 (vanwege secretariaat Staatscommissie herziening Wetboek van Strafvordering)
overige onderscheidingen en prijzen
Kruis van Verdienste Nederlandse Rode Kruis
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"Eenige beschouwingen naar aanleiding van de wet op de handels- en fabrieksmerken van 30 september 1893" (dissertatie, 1894)
literatuur/documentatie
- P.J. Oud, "Het Jongste Verleden", deel I, 32-36
- "Het vredeswerk van mr. H.C. Dresselhuys", s.a., s.j.
- P. Rink, "Levensbericht van mr. Hendrik Coenraad Dresselhuijs", in: Handelingen en Mededelingen van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde (1926) 173-199
- G. Taal, "Dresselhuijs, Hendrik Coenraad (1870-1926)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 133
- "In memoriam mr. H.C. Dresselhuys, 31 december 1870 - 16 december 1926", s.a. (1927)
- "N.R.C.", 17 december 1926
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
publicaties over en van letterkundigen
biografie
archivalia
DNPP, archief-Dresselhuys
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Nieuwer-Amstel, 16 januari 1896
echtgeno(o)t(e)/partner
J.W.E. de Meijere, Johanna Willemina Elisabeth
vader
C.W. Dresselhuys, Cornelis Willem
geboorteplaats en/of -datum
Culemborg, 14 december 1834
beroep vader
directeur der N.V. Vereniging van Hollandse sigarenfabrieken
moeder
A.M. van den Bosch, Anna Maria
geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 11 maart 1842
stiefmoeder
M.J. Niemann, Maria Johanna
familierelaties
