J.W. (Willy) Kruyt

J.W. Kruyt
bron: IISG

Christen-socialist en communist die van huis uit predikant was. Als Tweede Kamerlid vurig verdediger van de (nieuwe) sovjet-regering in Rusland en van het Rode volksleger. Werd gekozen als vertegenwoordiger van de Bond van Christen-socialisten, maar sloot zich in 1919 aan bij de Communisten. Zette zich in voor dienstweigering. Bekleedde functies in Berlijn en Moskou. Werd in 1943 in Berlijn gefusilleerd.

rev.-comm.fractie
functie(s) in de periode 1918-1922: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

John William (Willy)

titulatuur en naam

J.W. Kruyt John William (Willy)

wijziging in naam en/of titulatuur

Achternaam oorspronkelijk "Kruijt"

geboorteplaats en -datum

Amsterdam, 8 september 1877

overlijdensplaats en -datum

Berlijn (Dld.), juli 1943 (gefusilleerd)

levensbeschouwing

  • Hervormd (opgevoed)
  • geen godsdienst (later)

Partij/stroming

partij(en)

  • BCS (Bond van Christen-Socialisten), van 1910 tot april 1921
  • CPH (Communistische Partij Holland), vanaf april 1921

lid tussentijds gevormde fractie(s)

revolutionair-socialistische fractie (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1918 tot 24 juli 1922

Hoofdfuncties/beroepen

  • uitgever/procuratiehouder (bedrijf van zijn vader)
  • kandidaat-predikant te Zeist
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Gennep (Lb.), van maart 1913 tot 1 september 1918
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 24 juni 1922
  • redacteur "De Plattelandstribune"
  • werkzaam bij de Internationale Arbeidershulp te Berlijn
  • journalist "Arbeiter Illustrierte Zeitung"
  • journalist "Nos Regards"
  • functionaris Gezantschap van de Sovjet Unie te Berlijn
  • bibliothecaris Lenin-bibliotheek te Moskou, vanaf 1935

Partijpolitieke functies

overzicht

  • redacteur bondsorgaan "Opwaarts", vanaf 1913
  • voorzitter Bond voor Christen-Socialisten, van 1914 tot 1920
  • secretaris Revolutionaire kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1918 tot 24 juli 1922
  • redacteur bondsorgaan "Opwaarts", vanaf 1919
  • redacteur "Wereldvrede"

Nevenfuncties

  • voorzitter Permanent Comité der Actie inzake Consciëntievrijheid
  • lid Revolutionair-Socialistisch Comité tegen den Oorlog
  • lid Comité van Actie tegen de bestaande opvattingen omtrent Misdaad en Straf

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • opleiding Engelse kostschool

academische studie

  • theologie (proponentsexamen), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, vanaf 1907

Activiteiten

als parlementariër

  • Interpelleerde op 5 november 1918 de ministers Ruijs de Beerenbrouck en Alting von Geusau over het militaire beleid (de interpellatie werd gecombineerd met die van Troelstra, K. ter Laan en Duymaer van Twist over het zelfde onderwerp). Drong aan op onmiddellijke demobilisatie en op het vrijlaten van dienstweigeraars.

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Nam in 1915 met Bart de Ligt het initiatief tot de "actie voor Conscentievrijheid" , die zich richtte op legalisering van dienstweigering
  • Vormde in de Tweede Kamer van september 1918 tot april 1921 met Kolthek, Wijnkoop en Van Ravesteyn de revolutionair-socialistische fractie.
  • Werd vanuit Engeland op 24 juni 1942 boven België gedropt. Brak bij de landing een been en werd gearresteerd.
  • Werd vanuit Fort Breedonk naar Berlijn vervoerd en in de Moabit-gevangenis gefusilleerd

uit de privésfeer

  • Zijn moeder was van Schotse afkomst. Zijn ouders trouwden in Londen.
  • Zijn vader was oprichter en drukker het antirevolutionaire dagblad "De Standaard"
  • Zijn (eerste) schoonvader was predikant
  • Vluchtte omstreeks 1935 met zijn Duitse vrouw naar Moskou

verkiezingen

  • Stond in 1922 vierde op de kandidatenlijst van de CPH voor de Tweede Kamerverkiezingen

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Amsterdam
  • Gennip, van 1913 tot 1918
  • Utrecht, Schoolstraat 26, vanaf 1918 (nog in 1922)
  • Berlijn (Dld.)
  • Parijs
  • Bussum
  • Berlijn
  • Moskou

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • H. Noordegraaf, "Kruyt, John William", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel IV, 111
  • H. Noordegraaf, "Het christen-socialisme van John William Kruyt en Truus Kruyt-Hogerzeil" (1990)
  • H. Noordegraaf, "Kruyt, John William", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 4, 269
  • H. Noordegraaf, "John William Kruyt (1877-1943). Van christen tot communist", in: P.E. Werkman en R.E. van der Woude (red.), "Bevlogen theologen. Geëngageerde predikanten in de negentiende en twintigste eeuw" (2012)

Biografisch Woordenboek(en)

  • biografie opgenomen in het Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme
  • biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Amsterdam, 30 april 1901 (echtgenote overleden 19 oktober 1922)
  • gehuwd (tweede huwelijk), 18 september 1923 (huwelijk ontbonden 4 juni 1932)
  • gehuwd (derde huwelijk) te Berlijn, 1932

echtgeno(o)t(e)/partner

C.G.A.M. Hogerzeil, Catharina Geertruida Anna Maria (Truus)

2e echtgeno(o)t(e)/partner

N. Dentz, Nelly

3e echtgeno(o)t(e)/partner

G. Schmidt, Gustel

beroep 2e echtgeno(o)t(e)/partner

musicus

kinderen

  • 2 zoons en 2 dochters (uit eerste huwelijk)
  • 2 zoons (uit tweede huwelijk)

vader

J.H. Kruijt, Johannes Hermanus

geboorteplaats en/of -datum

Arnhem, 26 september 1839

beroep vader

boekhandelaar en drukker

moeder

M.I. Perkins, Maria Ida

geboorteplaats en/of -datum

Rothes (Schotland, VK), 18 augustus 1846

beroep grootvader (vaderskant)

boekhandelaar