liberaal, Thorbeckiaan
functie(s) in de periode 1862-1873: lid Tweede Kamer, minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Paul Theresia
titulatuur en naam
Jhr.Mr. P.Th. van der Maesen de Sombreff Paul Theresia
geboorteplaats en -datum
Maastricht, 25 oktober 1827
overlijdensplaats en -datum
Maastricht, 14 november 1902
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal (Thorbeckiaan)
Hoofdfuncties/beroepen
- advocaat te Maastricht, vanaf 1850 (onbekend of hij daadwerkelijk heeft gepleit)
- lid Provinciale Staten van Limburg, van 5 juli 1853 tot 12 maart 1862 (voor het kiesdistrict Maastricht)
- lid Gedeputeerde Staten van Limburg, van 2 juli 1856 tot 12 maart 1862
- minister van Buitenlandse Zaken, van 12 maart 1862 tot 2 januari 1864 (tevens belast met zaken van Rooms-Katholieke Eredienst na opheffing departement op 1 juli 1862)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1864 tot 25 november 1865 (voor het kiesdistrict Maastricht)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 december 1865 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict Maastricht)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 november 1866 tot 3 januari 1868 (voor het kiesdistrict Maastricht)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 28 februari 1868 tot 15 september 1873 (voor het kiesdistrict Maastricht)
- lid Provinciale Staten van Limburg, van 7 juli 1874 tot 7 juli 1880 (voor het kiesdistrict Heerlen)
Nevenfuncties
lid Commissie van Controle Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij, omstreeks 1876
afgeleide functies, presidia etc.
- lid Commissie omtrent de bescheiden betreffende de Limburg-Luxemburgsche aangelegenheden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), maart 1868
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor hoofdstuk III (Buitenlandse Zaken) 1873 (Tweede Kamer der Staten-Generaal)
comités van aanbeveling, erefuncties etc.
erelid Maria Munstervereniging te Roermond
Opleiding
voortgezet onderwijs
- gymnasium te Maastricht, tot 1846 (eindexamen magna cum laude)
academische studie
- Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op stellingen), Hogeschool te Leiden, van 25 september 1846 tot 28 juni 1850 (volgde o.a. colleges bij Thorbecke)
Activiteiten
als parlementariër
- Sprak als Tweede Kamerlid vooral over buitenlandse zaken en verder over onderwerpen op het gebied van het binnenlands bestuur en waterstaat (spoorwegen), vaak in relatie met Limburg
- Interpelleerde in 1866 minister Cremers over de verhouding van Limburg tot de Duitse Bond na beëindiging van de oorlog
- Interpelleerde in 1867 minister Van Zuylen van Nijevelt over de nadelen die de scheepvaart ondervond op de Maas en de Zuid-Willemsvaart
opvallend stemgedrag
- Stemde op 23 maart 1868 vóór de motie-Blussé van Oud-Alblas, die uitsprak dat de Kamerontbinding van 1867 niet in het landsbelang was geweest
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- In 1863 verwierp de Tweede Kamer een door hem verdedigd wetsvoorstel tot goedkeuring van een handelsverdrag met Zwitserland, omdat in drie kantons het verblijf van Joden niet was toegestaan en dit in strijd met de in Nederland gehuldigde gewetensvrijheid werd geacht
- Bracht in 1863 wetten tot goedkeuring van traktaten met België tot stand over de aftapping van het Maaswater, de afkoop van de Scheldetol bij Terneuzen en over handel en scheepvaart. Over de afkoop van de Scheldetol was in 1863 in Brussel door achttien landen onderhandeld.
Wetenswaardigheden
algemeen
- Kwam in conflict met de koning over zijn houding ten opzichte van de Poolse opstand (Willem III voelde niets voor de door de minister voorgestelde kritische opstelling jegens Rusland) en over de deelneming aan een Europees Congres in Parijs
- Trad af nadat de Eerste Kamer op 29 december 1863 de begroting van Buitenlandse Zaken met 19 tegen 14 stemmen had verworpen. Hij bood op 2 januari 1864 zijn ontslag aan. In november 1863 antwoordde hij positief op het voorstel van keizer Napoleon III om deel te nemen aan een vredesconferentie. Als voorwaarde werd genoemd dat alle regeringen zouden deelnemen. Toen was echter al bekend dat het Engelse kabinet tegen de conferentie was. De Franse regering was ontstemd over de handelwijze van Van der Maesen en werd ook in eigen land afgekeurd.
- Legde zijn Kamerlidmaatschap op 25 november 1865 naar aanleiding van het "Limburgse brievenschandaal" neer, maar werd 14 dagen later herkozen
- Hem werd in 1866-1867 als lid van de directie van de Aken-Maastrichtse Spoorwegmaatschappij ten laste gelegd dat zijn treinen zonder werkend fluitalarm rondreden. De zaak werd in april 1867 als zijnde een ambtsmisdrijf behandeld door de Hoge Raad.
- Na de breuk tussen liberalen en katholieken in 1873 niet herkozen als Tweede Kamerlid. Hij was niet 'ultramontaans'.
uit de privésfeer
- Zijn moeder overleed negen dagen na zijn geboorte
- Zijn stiefmoeder was de weduwe van M.H.G. baron de Beeckman de Libersart, Gouverneur van Henegouwen en van Limburg
- Zijn vader was lid van Provinciale Staten van Limburg
- Zijn echtgenote was bevriend met prinses Louise, dochter van prins Frederik (eerste dochter naar haar vernoemd)
- Zijn stiefmoeder was de weduwe van M.H.G. baron de Beeckman de Libersart, gouverneur van Henegouwen en Limburg
- Zijn broer Louis Eustache was gehuwd met een dochter van C.A. baron de Bieberstein, lid Tweede Kamer
verkiezingen
- Versloeg in 1864 bij een tussentijdse verkiezing in het district Maastricht P.F.E. van Wintershoven
- Versloeg in 1865 bij een tussentijdse verkiezing M. Merkelbach en W.J. Knoop
- Werd in 1866 en 1868 bij de algemene verkiezingen samen met C.A. baron de Biebestein gekozen. Zij versloegen o.a. H.J. Brouwers.
- Werd in 1869 bij de periodieke verkiezingen met bijna 92 procent van de stemmen herkozen
- Werd in 1873 bij de periodieke verkiezingen verslagen door jhr. G.E.F.X.M. Keréns de Wylré
- Werd in 1877 na herstemming verslagen door jhr. G.E.F.X.M. Keréns de Wylré
woonplaats(en)/adres(sen)
- Houthem (Lb.), Kasteel Strabeek, van 1855 tot 1880
- 's-Gravenhage, Bezuidenhoutseweg 51, van 1862 tot 1864
- Maastricht, O.L. Vrouwenplein 2702, vanaf 1880
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 12 mei 1874
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- Sagittarius, "Parlementaire Portretten. De aftredende helft van de Tweede Kamer der Staten-Generaal" (1869)
- Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel V, 335
- M.W. Jurriaanse, "De Nederlandse Ministers van Buitenlandse Zaken 1813-1900"
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Houthem, 10 januari 1855
echtgeno(o)t(e)/partner
E.L.Ch.E. de Ceva, Emilia Louise Charlotte Elisabeth
kinderen
3 zoons en 3 dochters
vader
Jhr. L.P.J.L. van der Maesen de Sombreff, Leonardus Petrus Joannes Ludovicus
geboorteplaats en/of -datum
Tongeren (Oostenr. Nederlanden), 24 augustus 1775
beroep vader
hypotheekbewaarder te Maastricht
moeder
L.H.A. von Salomon, Louise Henriëtte Agnes
geboorteplaats en/of -datum
Geldern (Groothertogdom Nederrijn), 12 oktober 1799
stiefmoeder
A.H. de la Hamayde, Augustine Henriëtte
broers en zusters
2 broers (was de derde zoon)
beroep grootvader (vaderskant)
advocaat
familierelaties
