functie(s) in de periode 1925-1945: Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, Commissaris van de Koning(in)
Personalia
voornamen (roepnaam)
Alidius Warmoldus Lambertus
titulatuur en naam
Jhr.Mr. A.W.L. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer Alidius Warmoldus Lambertus
wijziging in naam en/of titulatuur
- Jhr.Mr. A.W.L. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, tot 20 maart 1957
- Jhr.Dr.Mr. A.W.L. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, vanaf 20 maart 1957 (nadat aan hem door de Rijksuniversiteit Groningen een eredoctoraat was verleend)
geboorteplaats en -datum
Groningen, 7 maart 1888
overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 16 augustus 1978
levensbeschouwing
Hervormd
Partij/stroming
stroming(en)
liberaal
Hoofdfuncties/beroepen
- als ambtenaar ministerie van Buitenlandse Zaken tijdelijk gedetacheerd te Brussel, van 1912 tot 1915
- gezantschapsattaché te Washington, van 1 augustus 1915 tot 15 juni 1918
- gezantschapssecretaris te Parijs, van 15 juni 1918 tot 1 januari 1921
- gezantschapssecretaris eerste klasse te Parijs, van 1 januari 1921 tot 1 april 1924
- gezantschapsraad te Berlijn, van 1 april 1924 tot 1 juni 1925
- Commissaris van de Koningin in Groningen, van 1 juni 1925 tot 1 november 1933 (benoemd bij K.B. van 14 april 1925)
- buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Brussel, van 1 november 1933 tot 16 september 1936
- Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, van 16 september 1936 tot 1 augustus 1945 (benoemd bij K.B. van 9 juni 1936; kreeg bij K.B. van 17 oktober 1945 eervol ontslag op eigen verzoek)
- buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur te Parijs, van 1 februari 1946 tot 1 december 1948
- buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur in speciale zending, hoofd van de gecombineerde Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de Noord-Atlantische Raad, de OEES (Organisatie voor Europese Economische Samenwerking) en de interimcommissie van de EDG (Europese Defensie Gemeenschap), van 4 juli 1950 tot 28 juni 1956
- lid commissie van onderzoek buitenlandse perspublicaties over het Hof, van 28 juni 1956 tot 24 augustus 1956 (samen met Beel en Gerbrandy)
ambtstitel
- minister van staat, van 28 juni 1956 tot 16 augustus 1978
gevangenschap/internering
- gevangenschap "Soekka Miskin-gevangenis" te Bandoeng, van 6 april 1942 tot 16 april 1942
- geïnterneerd op Formosa en in Japan, van april 1942 tot oktober 1943
- geïnterneerd in Mantsjoerije, van oktober 1943 tot 19 augustus 1945
Nevenfuncties
- secretaris Nederlandse delegatie bij de Vlootconferentie te Washington, 1921
- toegevoegd aan het Bureau van de internationale conferentie inzake de Russische handel te 's-Gravenhage, 1922
- voorzitter College van Curatoren Rijksuniversiteit Groningen, van 1928 tot 1933
- kamerheer in buitengewone dienst van koningin Wilhelmina en koningin Juliana, van 14 mei 1935 tot 16 augustus 1978
- voorzitter bestuur Carnegie Stichting, van 15 maart 1958 tot 1 april 1963
- voorzitter Nederlandse delegatie bij de onderhandelingen met België over de Schelde-Rijnverbinding, van 1960 tot 1963
Opleiding
voortgezet onderwijs
academische studie
- rechtsgeleerdheid (gepromoveerd op stellingen), Rijksuniversiteit Groningen, van 25 september 1906 tot 11 april 1911
eredoctoraten
- letteren en wijsbegeerte, Rijksuniversiteit Groningen, 20 maart 1957
- literatuur en filosofie, Universiteit van Parijs
Wetenswaardigheden
algemeen
- Tegenstander van tegemoetkoming aan wensen van (gematigde) Indonesische leiders om tot enige vorm van zelfbestuur te komen. Kondigde daarom al in 1940 aan op termijn terug te zullen treden als Gouverneur-Generaal.
- Werd in 1948 genoemd als minister van Buitenlandse Zaken
- Weigerde in 1948 het voorzitterschap van de VVD, als opvolger van Stikker
uit de privésfeer
- Zijn echtgenote was een dochter van de Amerikaanse gezant
- Het in 1938 geopende Van Starkenborgh-kanaal, dat loopt van Groningen naar de grens met Friesland, is genoemd naar zijn familie, die twee Groningse Commissarissen (hijzelf en zijn vader) voortbracht
niet-aanvaarde politieke functies
- minister van Buitenlandse Zaken, 1929
- minister zonder portefeuille op Buitenlandse Zaken, februari 1951 (tijdens formatie-Drees/Van Schaik)
woonplaats(en)/adres(sen)
- Groningen, van 1888 tot 1912
- Brussel, van 1912 tot 1915
- Washington, van 1915 tot 1918
- Parijs, van 1918 tot 1921
- Berlijn, van 1921 tot 1925
- Groningen, Oude Boteringestraat 44, omstreeks 1931 (nog in 1933)
- Brussel, van 1933 tot 1936
- Buitenzorg (Ned.-Indië), van 1936 tot 1941
- Parijs, Rue de Varenne, omstreeks 1946 (nog in 1956)
- Wassenaar
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1928
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 29 augustus 1938
- Grootkruis Orde van Oranje-Nassau, 17 augustus 1940
- Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw, 4 februari 1946
overige onderscheidingen en prijzen
Verzetsster Oost-Azië 1942-1945, 10 mei 1950
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Groninger Studentencorps "Vindicat atque Polit"
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- S.L. van der Wal, "Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, jhr. Alidius Warmoldus Lambertus (1888-1978)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 584
- Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
archivalia
archief-Tjarda van Starkenborch Stachouwer, RIOD, Indische afdeling
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Baltimore (V.S.), 16 november 1915
echtgeno(o)t(e)/partner
Ch. Marburg, Christine
kinderen
2 dochters
vader
Jhr.Mr.dr. E. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, Edzard
geboorteplaats en/of -datum
Maarsseveen, 21 februari 1859
moeder
Jkvr. Ch.J. Quintus, Christine Jacoba
geboorteplaats en/of -datum
Haren (Gr.), 17 augustus 1864
broers en zusters
1 zus
beroep grootvader (vaderskant)
familierelaties
