ARP
functie(s) in de periode 1908-1925: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan (Jan)
titulatuur en naam
J. van der Molen Tzn. Jan (Jan)
opmerkingen over de naam en/of titel
Tzn. staat voor Teekeszoon
geboorteplaats en -datum
Nijeveen (Dr.), 1 oktober 1867
overlijdensplaats en -datum
Rotterdam, 12 november 1939
begraafplaats en -datum
Oosterbeek (Gld.), 16 november 1939
levensbeschouwing
Gereformeerd
Partij/stroming
partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)
Hoofdfuncties/beroepen
- onderwijzer, Openbare lagere school te Brucht (Ov.), van 1 juni 1886 tot december 1889
- onderwijzer, Christelijke lagere school te Utrecht, van december 1889 tot 1 februari 1891
- hoofd Christelijke lagere school te Baflo (Gr.), van 1 februari 1891 tot 1 april 1903
- schoolopziener, arrondissement Dokkum, van 1 maart 1903 tot 1 april 1909
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 maart 1908 tot 17 september 1918 (voor het kiesdistrict Sliedrecht)
- schoolopziener, arrondissement Hillegersberg, van 1 april 1909 tot 1 december 1911
- lid gemeenteraad van Rotterdam, van 5 september 1911 tot 2 september 1919
- wethouder (van onderwijs) van Rotterdam, van 3 november 1911 tot 2 september 1919
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 15 september 1925
- burgemeester van Renkum, van 1 mei 1923 tot 16 oktober 1934
Partijpolitieke functies
overzicht
- vicefractievoorzitter ARP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1919 tot 11 juli 1922
- vicefractievoorzitter ARP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 oktober 1923 tot 15 september 1925
Nevenfuncties
- lid hoofdbestuur Nederlandsch Werkliedenverbond "Patrimonium", van 1896 tot 1908
- medewerker weekblad "School met den Bijbel", van 17 september 1903 tot 14 januari 1910
- redacteur Christelijk Sociaal weekblad "Patrimonium", van 1904 tot 1907
- hoofdredacteur Christelijk Sociaal Weekblad "Patrimonium", van 1907 tot 15 november 1911
- directeur Christelijke Normaallessen
- lid College van Curatoren Nederlandsche Handels-Hoogeschool te Rotterdam, van 1913 tot 1919
- lid Staatscommissie voor het onderwijs (Staatscommissie-Bos), van 31 december 1913 tot 11 maart 1916
- lid Staatscommissie inzake het Bioscoopvraagstuk (Staatscommissie-Ledeboer), van november 1918 tot juli 1920
- lid Centrale Jeugdraad, omstreeks 1922 en nog in 1931
- lid Staatscommissie aanvullend onderwijs voor de rijpere jeugd (Staatscommissie-Van Wijnbergen), van 7 maart 1927 tot 24 maart 1930
- lid Commissie onderwijs aan schippers- en kramerskinderen, vanaf augustus 1928
- lid Rijkscommissie van overleg voor de wegenverbetering, omstreeks 1931
- lid Ambtenarengerecht te Arnhem, vanaf 1 maart 1933
- voorzitter onderwijscommissie VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten)
- lid bestuur Geldersch Genootschap tot bevordering en instandhouding van de schoonheid van stad en lande van Arnhem en omstreken
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter Commissie van Rapporteurs voor de ontwerp-Lager Onderwijswet 1919 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1919 tot 1920
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1922 tot september 1922
- lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1923 tot september 1923
Opleiding
opleidingen
- onderwijzersopleiding (akte L.O), Rijksnormaalschool te Steenwijk, tot 14 oktober 1885
- hoofdakte L.O.
Activiteiten
als parlementariër
- Was onderwijswoordvoerder van de ARP-Tweede Kamerfractie. Hield zich ook bezig met distributie-aangelegenheden en vervoerszaken.
- Bracht in 1910 samen met De Geer (CHU) een initiatiefwetje tot stand tot herstel van een fout in de overgangsregeling m.b.t. de geldigheid van akten van bekwaamheid voor onderwijzers
- Diende in 1914 samen met Gerretson (CHU) een initiatiefwetsvoorstel in over aanleg, uitbreiding en exploitatie van zeehavens. Dit wetsvoorstel werd in 1924 ingetrokken.
opvallend stemgedrag
- Stemde in 1909 vóór een motie-Aalberse waarin om een 10-urige werkdag werd gevraagd
- Behoorde in 1925 tot de drie leden van zijn fractie die tegen het initiatiefwetsvoorstel-Westerman over Franse les in het lager onderwijs stemden
Wetenswaardigheden
algemeen
- Accepteerde in 1913 het lidmaatschap van de pacificatiecommissie-Bos, hoewel Kuyper liever V.H. Rutgers benoemd had zien worden. Hij was verzoenlijker ten aanzien van het onderwijsvraagstuk dan Kuyper wenste.
- Behoorde in 1918 in zijn fractie tot de minderheid die zich tegen de komst van het kabinet-Ruijs de Beerenbrouck keerde. Het gerucht ging dat daarbij meespeelde dat hij zelf minister van Onderwijs had willen worden.
- Werd in 1919 door Rutgers verslagen bij de strijd om het fractievoorzitterschap van de ARP
- Tijdens zijn burgemeesterschap werd Renkum uitgebreid met de gemeente Doorwerth
- Keerde in 1925 niet terug als Kamerlid, omdat de combinatie met het burgemeesterschap te zwaar was
- Werd in 1933 als tweede op de voordracht voor de Algemene Rekenkamer (vacature-Krap) geplaatst
uit de privésfeer
- Overleed in het Rotterdamse Eudokia-ziekenhuis
verkiezingen
- Werd in 1901 bij de Tweede Kamerverkiezingen in het district Appingedam verslagen door J.H.A. Schaper (sdap)
- Werd in 1901 bij een naverkiezing in het kiesdistrict Weststellingwerf na herstemming verslagen door F.W.N. Hugenholtz (sdap)
- Werd in 1905 in het kiesdistrict Weststellingwerf na herstemming verslagen door F.W.M. Hugenholtz (sdap)
- Versloeg in 1908 bij een tussentijdse verkiezing in het district Sliedrecht jhr. H. Smissaert (vl)
- Versloeg in 1909 F.W.J.G. Snijder van Wissenkerke (ul)
- Versloeg in 1913 Dr. W.W. van der Meulen (vl)
- Werd in 1917 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen
woonplaats(en)/adres(sen)
- Steenwijk (jeugdjaren)
- Leeuwarden, omstreeks 1903 (nog in 1909)
- Rotterdam, Spoorsingel 9, omstreeks 1914
- Rotterdam, Bergweg 177b, omstreeks 1917 tot 1923
- Oosterbeek, van 1923 tot 1934
- 's-Gravenhage, van 1934 tot 1939
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1920
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- Nieuwe Leidsche Courant, 13 november 1939
- Onze Afgevaardigden, 1909 en 1913
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Wildervank, 15 januari 1891
echtgeno(o)t(e)/partner
G. Kuik, Geertje
kinderen
1 dochter en 1 zoon (uit eerste huwelijk)
vader
T. van der Molen, Teeke
geboorteplaats en/of -datum
Steenwijk, 10 december 1831
beroep vader
smid
moeder
G.H. Sweers, Gezina Hermina (derde echtgenote van vader)
geboorteplaats en/of -datum
Ambt-Hardenberg, 6 oktober 1829
beroep grootvader (vaderskant)
winkelier
beroep grootvader (moederskant)
borstelfabrikant en klompenhandelaar
