SDAP
functie(s) in de periode 1918-1935: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, partijvoorzitter
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jan (Jan)
titulatuur en naam
J. Oudegeest Jan (Jan)
geboorteplaats en -datum
Utrecht, 5 augustus 1870
overlijdensplaats en -datum
Oegstgeest, 16 oktober 1950
levensbeschouwing
- Hervormd (dolerend)
- geen godsdienst
Partij/stroming
partij(en)
SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), vanaf 1896
Hoofdfuncties/beroepen
- volontair administratie, Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen ("S.S."), van 1882 tot 1885
- surnumerair Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen ("S.S."), van 1886 tot 1903
- voorzitter NVST (Nederlandsche Vereeniging van Spoor- en Tramwegpersoneel), van 1898 tot 1905
- lid gemeenteraad van Utrecht, van 5 september 1899 tot 4 september 1906
- secretaris NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), van april 1906 tot 11 mei 1909
- lid gemeenteraad van Amsterdam, van 24 oktober 1907 tot 7 september 1909 (gekozen in district III)
- voorzitter NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen), van 11 mei 1909 tot 24 oktober 1919
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 24 juni 1922
- voorzitter SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), van 17 december 1927 tot 1 april 1934 (bezoldigd)
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1929 tot 17 september 1935
Partijpolitieke functies
overzicht
- voorzitter SDAP afdeling Utrecht, vanaf 1896
- lid comité voor de leiding van het volkspetitionnement over het algemeen kiesrecht, van oktober 1910 tot 1912
- lid SDAP-commissie actie en propaganda tegen extremisme (Commissie van Vijf), van 1933 tot april 1934
- lid commissie herziening tactiek SDAP, van juni 1933 tot november 1933
lijsttrekkerschappen
- lijstaanvoerder SDAP Tweede Kamerverkiezingen 1918 (in de kieskringen Middelburg, 's-Hertogenbosch en Tilburg)
Nevenfuncties
- lid Raad van Beheer Pensioenfonds Staatsspoorwegen, vanaf 1898
- redacteur "De spoorweg, weekblad voor het Spoorwegpersoneel", vanaf 1898
- lid Werkloosheidsraad, omstreeks 1914
- lid commissie van uitvoering, Koninklijk Nationaal Steuncomité, vanaf 22 augustus 1914
- lid ontwapenings- en economische commissie
- lid Raad van Commissarissen N.V. "De Centrale Arbeidersverzekerings- en depositobank"
- secretaris IVvV (Internationaal Verbond van Vakverenigingen), van 1919 tot 1927 (medeoprichter)
- lid Centrale Commissie voor de Statistiek, omstreeks 1919 en nog in 1928
- lid Commissie van Advies voor de Werkloosheidsverzekering, omstreeks 1919
- lid bestuur "De Neutrale Volkschool" in Limburg
- lid Nederlandse delegatie naar de Internationale Economische Conferentie te Genève, mei 1927
Opleiding
primair onderwijs
- Prot.Chr. lagere school te Utrecht
cursussen
- zelfstudie voor surnumerair, tot 1885
Activiteiten
als parlementariër
- Hield zich in de Tweede Kamer onder meer bezig met arbeidsaangelegenheden (o.a. havenarbeid), belastingen en spoorwegen en voerde het woord bij het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Volkenbondsverdrag.
- Was woordvoerder buitenlandse zaken, arbeid, waterstaat en onderwijs van de SDAP-Eerste Kamerfractie. Hield zich ook bezig met posterijen, binnenlandse zaken en luchtvaart.
- Interpelleerde in 1933 minister Donner over de toepassing van de Vreemdelingenwet in verband met de Duitse vluchtelingen
Wetenswaardigheden
algemeen
- Was in 1899 de eerste sociaaldemocraat in de gemeenteraad van Utrecht
- Belangrijkste leider van de Spoorwegstaking in 1903
- Was medeoprichter van het NVV
- Volgde in 1907 P.L. Tak op als gemeenteraadslid van Amsterdam
- Verzuimde als Tweede Kamerlid geregeld vergaderingen, wat tot kritiek in sommige SDAP-afdelingen leidde
uit de privésfeer
- Nam in 1903 ontslag bij de spoorwegen om zich aan de organisatie van het spoorwegpersoneel te kunnen wijden
- In het NVV-gebouw werd in 1952 een door Nel Klaassen vervaardigd borstbeeld van hem onthuld
- Zijn vader overleed in 1874 op 30-jarige leeftijd.
verkiezingen
- Werd in 1909 in het district Amsterdam II na herstemming verslagen door J.R. Snoeck Henkemans (chu)
- Werd in 1913 bij de tussentijdse verkiezing, die nodig was in verband met het bedanken van Polak als Tweede Kamerlid in district Amsterdam III verslagen door de liberaal P. Otto
- Werd in 1929 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland
woonplaats(en)/adres(sen)
- Utrecht, tot 1906
- Amsterdam, Vondelkerkstraat 27, omstreeks 1907
- Amsterdam, Van Baerlestraat 19, omstreeks 1920
- Amsterdam, Reinier Vinkeleskade 14, omstreeks 1931
- Oegstgeest, Boonstraat 7, omstreeks 1938
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 5 augustus 1950
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid Nederlandse Vereniging voor Spoorwegambtenaren, afdeling Utrecht, vanaf 1892
- lid Christelijke Jongelingenvereniging, vanaf 1885
Publicaties van/over
lijst van publicaties
"De geschiedenis der zelfstandige vakbeweging in Nederland", 2 dln (1926 en 1932)
literatuur/documentatie
- G. Harsmen, "Oudegeest, Jan", in: "Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland", deel VII, 160
- Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
- P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941"
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Utrecht, 25 november 1897
echtgeno(o)t(e)/partner
P.H. Lageman, Petronella Helena
kinderen
1 dochter en 1 zoon
vader
C. Oudegeest, Cornelis
geboorteplaats en/of -datum
Utrecht, 2 januari 1844
beroep vader
wolkammer en wagenmaker
moeder
C.Ch. Bieger, Carolina Christina
geboorteplaats en/of -datum
Maurik, 14 september 1843
broers en zusters
2 broers of zussen
familierelaties
