G. Zijlma

G. Zijlma
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Groningse herenboer, die tot de meer vooruitstrevende liberalen behoorde in Tweede en Eerste Kamer. Actief als gemeente- en provinciebestuurder in Groningen en door het district Zuidhorn gekozen tot Tweede Kamerlid. Sprak vooral over landbouw en waterstaat en was pleitbezorger van protectionisme. Bedaarde afgevaardigde, die bondig en met een Gronings accent sprak.

liberaal, vooruitstrevende kamerclub, 'club-Pyttersen', Liberale Unie
functie(s) in de periode 1891-1916: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Activiteiten
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Geuchien

titulatuur en naam

G. Zijlma Geuchien

geboorteplaats en -datum

Zuurdijk (gem. Leens), 23 september 1842

overlijdensplaats en -datum

Groningen, 12 juni 1922

levensbeschouwing

Hervormd: vrijzinnig

Partij/stroming

stroming(en)

  • liberaal (protectionistisch)
  • Takkiaan, 1894

partij(en)

Liberale Unie

lid tussentijds gevormde fractie(s)

  • Kiesrecht-Kamerclub, van september 1893 tot maart 1894
  • Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, van mei 1894 tot 10 juni 1896
  • Club-Pyttersen, van 10 juni 1896 tot 21 september 1897 (gematigd liberalen onder leiding van Pyttersen)
  • Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, van 2 december 1902 tot juni 1905

Hoofdfuncties/beroepen

  • landbouwer te Westpolder
  • lid gemeenteraad van Leens
  • lid Provinciale Staten van Groningen, van 3 juli 1889 tot september 1911 (voor het kiesdistrict Bedum)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 maart 1891 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Zuidhorn)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 21 september 1909 (voor het kiesdistrict Zuidhorn)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1911 tot 7 november 1916 (voor de provincie Groningen)

Nevenfuncties

voorzitter waterschap Westpolder, omstreeks 1889

afgeleide functies, presidia etc.

lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van september 1914 tot december 1914

Activiteiten

als parlementariër

  • Sprak in de Tweede Kamer vooral over landbouwaangelegenheden en waterstaatszaken
  • Sprak in de Eerste Kamer enkele malen over waterstaat- en landbouwkundige onderwerpen

opvallend stemgedrag

  • In 1895 stemden hij en Van Kerkwijk als enige liberalen vóór een (verworpen) motie-Dobbelmann, waarin om handelsbescherming voor Nederlandse landbouwproducten werd gevraagd
  • Hoewel hij Takkiaan was, stemde hij in 1896 vóór de ontwerp-Kieswet van Van Houten
  • Behoorde in 1897 tot de vijf liberalen die vóór een amendement-Goekoop tot vermindering van de Marine-begroting stemden. Aanneming van dit amendement leidde tot het aftreden van minister Jansen.
  • Behoorde in 1901 tot de minderheid van de liberalen die tegen de ontwerp-Militiewet stemde
  • Behoorde in 1911 tot de drie liberalen die vóór de ontwerp-Steenhouwerswet stemden
  • Stemde in 1912 tegen de ontwerp-Radenwet, -Ziektewet en -Invaliditeitswet van Talma

Wetenswaardigheden

verkiezingen

  • Versloeg op 12 februari 1891 bij een tussentijdse verkiezing in het district Zuidhorn A. Brummelkamp (arp)
  • Versloeg in 1891 bij de algemene verkiezingen M. Noordtzij (arp)
  • Werd in 1894 bij enkelvoudige kandidaatstelling gekozen
  • Versloeg in 1897 A. Kuyper (arp) na herstemming
  • Versloeg in 1901 J.C. Wirtz (arp) na herstemming
  • Versloeg in 1905 D.G. Postma (arp) na herstemming
  • Was in 1909 geen Tweede Kamerkandidaat meer
  • Werd in 1911 bij een tussentijdse verkiezing voor een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Groningen met 25 van de 39 stemmen gekozen. De verkiezing vond plaats, nadat J.B. Westerdijk een eerdere benoeming niet had aangenomen.
  • Werd in 1913 bij de periodieke verkiezing van een Eerste Kamerlid in Provinciale Staten van Groningen met 36 van de 44 stemmen herkozen

woonplaats(en)/adres(sen)

Leens, omstreeks 1912

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1898

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Een monsterproces" (1889) (over de lijfstraffelijke rechtspleging in de Ommelanden in de eerste helft van de achttiende eeuw)
  • "Ommelander Schetsen" (1891)
  • novellen in Gronings dialect

literatuur/documentatie

Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905 en 1909

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Ulrum, 20 mei 1868 (echtgenote overleden 17 maart 1869)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Kloosterburen, 2 december 1874

echtgeno(o)t(e)/partner

I. Dijkhuis, Itje

2e echtgeno(o)t(e)/partner

H.H. Zuidema, Hillegonda Henderika

kinderen

  • 1 zoon (uit eerste huwelijk)
  • 4 kinderen (uit tweede huwelijk)

vader

H.J. Zijlma, Hendrik Jans

geboorteplaats en/of -datum

Zuurdijk (gem. Leens), 25 maart 1799

beroep vader

landbouwer

moeder

H.G. Hopma, Hiltje Geuchiens

geboorteplaats en/of -datum

Bedum, 6 april 1800

beroep grootvader (vaderskant)

landbouwer

beroep grootvader (moederskant)

landbouwer