KVP
functie(s) in de periode 1946-1969: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Jacobus Gerardus
titulatuur en naam
Dr.Mag. J.G. Stokman o.f.m. Jacobus Gerardus
opmerkingen over de naam en/of titel
- pater Sigfridus (kloosternaam)
- pater Siegfried (kloosternaam)
geboorteplaats en -datum
Sloten (thans gem. Amsterdam), 20 maart 1903
overlijdensplaats en -datum
Vleuten (gem. Vleuten-De Meern), 10 mei 1970
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
- RKSP (Roomsch-Katholieke Staatspartij), tot 22 december 1945
- KVP (Katholieke Volkspartij), vanaf 22 december 1945
verwante partij
PPR (Politieke Partij Radikalen) (openlijke sympathie betuiging aan het einde van de jaren zestig)
Hoofdfuncties/beroepen
- pater Orde der Franciscaner Minnebroeders, vanaf september 1921
- R.K.-priester, vanaf 18 maart 1928
- hoogleraar ethiek en kerkelijk recht, Philosophicum (studiehuis) der Paters Franciscanen te Venray, van september 1933 tot 10 juli 1937
- directeur Ontwikkelingscentrale van de RKWV (Roomsch-Katholiek Werkliedenverbond) te Utrecht, van 10 juli 1937 tot 1941
- adviseur arbeidszaken van de aartsbisschop van Utrecht, vanaf 1941
- secretaris bisschoppelijke adviescommissie voor de opbouw van het R.K. organisatiewezen na de oorlog, vanaf 1944
- lid College van Vertrouwensmannen, van november 1944 tot 26 mei 1945 (door de regering aangewezen college dat na de bevrijding het gezag moest waarnemen)
- directeur Ontwikkelingscentrale van de RKWV (Rooms-Katholiek Werkliedenverbond) te Utrecht, van mei 1945 tot 1 januari 1946
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 26 maart 1946 tot 27 juli 1948
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 augustus 1948 tot 5 juni 1963
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 16 september 1969
Partijpolitieke functies
overzicht
- secretaris Centrum voor Staatkundige Vorming (wetenschappelijk bureau KVP), van 1945 tot mei 1947
- lid hoofdbestuur RKSP, van oktober 1945 tot december 1945
- lid dagelijks bestuur KVP, van december 1945 tot 1953
- vicevoorzitter Centrum voor Staatkundige Vorming, van mei 1947 tot april 1957
- hoofdredacteur KVP-blad "Katholiek Staatkundig Maandschrift", van 1947 tot 1958
- vicefractievoorzitter KVP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 juli 1949 tot 15 september 1952
- voorzitter commissie Grondslagen der onderwijs-organisatie, Centrum voor Staatkundige Vorming KVP, 1952
- lid partijcommissie-Van der Grinten over staatkundige eenheid van de Nederlandse katholieken (Centrum voor Staatkundige Vorming), van januari 1953 tot januari 1954
lijsttrekkerschappen
- lijstaanvoerder KVP Tweede Kamerverkiezingen 1946 (kieskringen Arnhem, Nijmegen, Leeuwarden, Zwolle, Groningen en Assen)
Nevenfuncties
- medewerker "Studia Catholica", "Historisch Tijdschrift" en "Collecttanea Franciscana"
- lid Nationale Advies Commissie (adviescollege voor de samenstelling van de Voorlopige Staten-Generaal), van 20 juli 1945 tot november 1945
- redacteur propagandablad RKWV "De Nieuwe Gemeenschap"
- regeringsgedelegeerde naar Internationale Arbeidsconferentie te Genève, van 1946 tot 1956
- lid College van Curatoren Rijksuniversiteit Groningen, van 1 oktober 1947 tot 1 oktober 1960
- regeringsgedelegeerde raad van beheer IAO, van 1954 tot 1963
- regeringsgedelegeerde naar Internationale Arbeidsconferentie te Genève, van 1958 tot 1966
afgeleide functies, presidia etc.
- voorzitter begrotingscommissie voor Buitenlandse Zaken (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 september 1948 tot 21 september 1949
- voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Hoger onderwijswet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), vanaf 11 februari 1953
- ondervoorzitter vaste commissie voor Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 september 1953 tot 5 juni 1963
- ondervoorzitter bijzondere commissie voor de ontwerp-Wet regeling van het voortgezet onderwijs ("Mammoetwet") (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 november 1958 tot juli 1962
- voorzitter bijzondere commissie voor de Nota uitbreiding wetenschappelijk onderwijs en het wetsontwerp wijziging Wet op het wetenschappelijk onderwijs (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van april 1961 tot 5 juni 1963
- lid vaste commissie voor Nederlands Nieuw-Guinea (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1959 tot september 1962
Opleiding
primair onderwijs
- Openbare lagere school te Sloterdijk, van 1909 tot 1914
- R.K. lagere school te Amsterdam, van 1914 tot 1915
voortgezet onderwijs
- gymnasium van de Paters Franciscanen te Megen, van 1915 tot 1921
hoger beroepsonderwijs
- filosofie, Kleinseminarie (paters Franciscanen) te Megen (N.Br.), van 1921 tot 1922
- theologie, seminarie (paters Franciscanen) te Alverna-Wijchen (Gld.), vanaf 1922
- theologie, seminarie (paters Franciscanen) te Weert, tot 1928
academische studie
- kerkelijk recht (doctoraal), Katholieke Universiteit van Leuven, van 1928 tot juli 1932 (summa cum laude)
promotie
- kerkelijk recht, Katholieke Universiteit van Leuven, 11 juli 1935 (titel: magister)
Activiteiten
als parlementariër
- Was onderwijswoordvoerder van de KVP-fractie. Hield zich verder bezig met wetenschappen, jeugdbeleid, sociale zaken (gelijke beloning mannen en vrouwen) en 'ethische' onderwerpen, zoals crematie, echtscheiding en geestelijke verzorging van dienstplichtigen.
- Door hem ingediende (en aangenomen) amendementen op het wetsvoorstel hygiënische omstandigheden zweminrichtingen die er op gericht waren ook bepalingen op te nemen over de zedelijkheid (bijv. beperking gemengd zwemmen), leidden tot intrekking van het wetsvoorstel. In 1950 zou zich dit herhalen.
opvallend stemgedrag
- Behoorde in 1965 tot de minderheid van zijn fractie die vóór de ontwerp-Ontgrondingenwet stemde
- Behoorde in 1966 tot de vijf leden van zijn fractie die vóór een wijziging van de Gemeentewet stemde met betrekking tot het toezicht op de gemeentebesturen; elf leden stemden tegen
- Behoorde in 1968 tot de vier leden van zijn fractie die tegen de ontwerp-Wet minimumloon en minimum vakantiebijdrage stemden
Wetenswaardigheden
algemeen
- Werd tot lid van het College van Vertrouwensmannen benoemd als vervanger van Van Sonsbeeck, die in Zuid-Nederland verbleef en niet naar het bezette gebied kon komen
- Speelde in 1945 een belangrijke rol bij terugkomst van een katholieke partij en was schakel tussen het episcopaat en de partij. Was wel voorstander van een progressievere koers van de katholieke partij.
- Trad tijdens de (in)formatie-Romme in februari/maart 1951 op als onderhandelaar van de KVP-fractie en voerde namens die fractie het woord tijdens het debat over de regeringsverklaring
uit de privésfeer
- Zijn vader was gemeenteraadslid in Sloten (N.H.)
anekdotes en citaten
- Bij de stemming over het Statuut voor het Koninkrijk verscheen hij met een dikke wollen vest onder zijn priesterkledij. Hij lag thuis met griep, maar moest meestemmen omdat gevreesd werd dat geen tweederde meerderheid zou worden gehaald.
verkiezingen
- Werd in 1963 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland
woonplaats(en)/adres(sen)
- Sloterdijk, omstreeks 1928
- Utrecht, Oudwijk 21, omstreeks 1947 (nog in 1959)
- Vleuten, Alenveltpark 3, omstreeks 1963 tot 10 mei 1970
ridderorden
- Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1955
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 2 juni 1966 (vanwege zijn rol in de I.L.O.)
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De religieuzen en de onderwijspolitiek der regeering in het Vereenigd Koninkrijk der Nederlanden, 1814-1830" (dissertatie, 1935)
- diverse publicaties over de missie in Nederlands-Indië
- "Het onderwijsmonopolie van de Staat in de Noordelijke Nederlanden (1813-1830)" (1942)
- "Het verzet van de Nederlandsche bisschoppen tegen nationaal-socialisme en Duitsche tyrannie: herderlijke brieven, instructies en andere documenten" (1945)
- "De katholieke arbeidersbeweging in oorlogstijd" (1946)
literatuur/documentatie
- J.Bosmans, "Stokman, Jacobus Gerardus (1903-1970)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 539
- G. Harmsen, "Stokman, Jacobus Gerardus", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland", deel VIII, 263
Biografisch Woordenboek(en)
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
- biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
archivalia
archief-Stokman: Katholiek Documentatie Centrum Nijmegen
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd
vader
G.J. Stokman, Gerardus Jacobus
geboorteplaats en/of -datum
Haarlemmermeer, 26 november 1864
beroep vader
landbouwer
moeder
C.M. Melman, Cornelia Maria
geboorteplaats en/of -datum
Haarlemmermeer, 26 augustus 1866
beroep grootvader (vaderskant)
landbouwer
