Dr. J.Ch. Koningsberger

J.Ch. Koningsberger
bron: Persoonlijkheden

Lange, wat stijve, maar goedwillende en beminnelijke minister van Koloniën in het intermezzokabinet-De Geer. Kort na zijn promotie vertrok hij naar Nederlands-Indië, waar hij verschillende posities op natuurwetenschappelijk gebied bekleedde. In Batavia directeur van de Botanische tuin en later voorzitter van de Volksraad. Zorgde er als minister voor dat inheemse leden de meerderheid kregen in de Volksraad.

partijloos
functie(s) in de periode 1926-1929: minister

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Activiteiten
  7. Wetenswaardigheden
  8. Publicaties van/over
  9. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Jacob Christiaan

titulatuur en naam

Dr. J.Ch. Koningsberger Jacob Christiaan

geboorteplaats en -datum

Hazerswoude, 17 januari 1867

overlijdensplaats en -datum

's-Gravenhage, 19 maart 1951

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

liberaal

partij(en)

partijloos

Hoofdfuncties/beroepen

  • leraar plant- en dierkunde, Gymnasium te 's-Hertogenbosch, van 1891 tot 1894
  • assistent en privaat-docent in de botanie, Rijksuniversiteit Utrecht, van 1891 tot 1894
  • landbouwzoöloog bij de koffiecultures op Java (Nederlands-Indië), van 1894 tot januari 1898
  • ambtenaar afdeling voor Landbouw-Zoölogisch Onderzoek, 's Lands Plantentuin te Buitenzorg (Ned.-Indië), van januari 1898 tot 1904
  • hoofd tiende afdeling voor Landbouw-Zoölogisch Onderzoek, 's Lands Plantentuin te Buitenzorg (Ned.-Indië), van 1904 tot 1908
  • belast met de dagelijkse leiding van de Landbouwschool te Buitenzorg (Ned.-Indië), van 1908 tot 1 januari 1911
  • plaatsvervangend directeur 's Lands Plantentuin te Buitenzorg (Ned.-Indië), 1908
  • directeur 's Lands Plantentuin te Buitenzorg (Ned.-Indië), van 1 januari 1911 tot 1 januari 1918
  • verlof in Nederland, 1914
  • waarnemend directeur, directie Landbouw, Nijverheid en Handel in Nederlands-Indië, 1915 (tijdens verlof van Lovink)
  • voorzitter Volksraad van Nederlandsch-Indië, van 1 januari 1918 tot 3 september 1919
  • ambteloos, van 1919 tot maart 1926
  • minister van Koloniën, van 8 maart 1926 tot 10 augustus 1929

Nevenfuncties

  • lid bestuur Maatschappij ter bevordering van het natuurkundig onderzoek der Nederlandsche koloniën, omstreeks 1914 (Oost-Indisch Comité)
  • voorzitter Commissie ontwikkeling van fabrieksnijverheid in Nederlands-Indië, 1918
  • voorzitter Raad van Beheer Nederlandse Jaarbeurzen, vanaf 1919
  • lid (later voorzitter) College van Curatoren Veeartsenijkundige Hogeschool, van 1 april 1922 tot 1 september 1925
  • lid bestuur Nederlandse Commissie voor Internationale Natuurbescherming, vanaf 1929 (medeoprichter)
  • lid bestuur Vereeniging tot behoud van Natuurmonumenten, omstreeks 1934

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • gymnasium te Utrecht, van 1885 tot mei 1889

academische studie

  • wiskunde en natuurwetenschappen (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Utrecht, van 1889 tot 28 oktober 1891

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

  • Benoemde in 1926 jhr. A.C.D. de Graeff tot Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indië

als bewindspersoon (wetgeving)

  • Bracht in 1929 een wijziging van de Indische Staatsregeling tot stand waardoor de Raad van Indië twee inheemse leden kreeg en de Volksraad een gelijk aantal Europese en inheemse leden. Daarmee werd de in 1925 via amendering (amendement-Feber) in de wet gebrachte meerderheid van Europese leden in de Volksraad ongedaan gemaakt.

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Een zoon van hem, V.J. Koningsberger, was hoogleraar plantkunde in Utrecht
  • Zijn grootvader van vaderszijde was lid van Provinciale Staten van Zuid-Holland

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Utrecht, vanaf 1871
  • 's-Gravenhage, Gentsche straat 161, omstreeks 1928 (nog in 1931)

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1921
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 25 mei 1932

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Over zetmeelvorming bij de angiospermen" (dissertatie, 1891)
  • "De dierlijke vijanden der koffiecultuur op Java" (2 delen, 1897, 1901)
  • "Java, zoölogisch en biologisch" (1911)
  • "Herinneringen uit mijn directeursjaren van 's Lands Plantentuin (1908-1918)", in: Cultureel Indië 4 (1942)
  • diverse publicaties van phytopathologische en biologische aard m.b.t. Nederlands-Indië

literatuur/documentatie

  • H.W. van den Doel, "Koningsberger, Jacob Christiaan (1867-1951)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 265
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • Ned. Patriciaat, 1983

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Utrecht, 29 maart 1894 (echtgenote overleden 23 mei 1899 aan boord van de s.s. Prinses Amalia)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Buitenzorg, 2 juli 1902

echtgeno(o)t(e)/partner

M.U.M. Hellendoorn, Manuella Ursule Mariana (Ursule)

2e echtgeno(o)t(e)/partner

B.R.M. Lang, Bertha Rosina Margaretha

kinderen

3 zonen (waarvan 1 hoogleraar, 1 dominee, 1 chemicus)

vader

V.J. Koningsberger, Victor Jacob

geboorteplaats en/of -datum

Rotterdam, 31 januari 1840

beroep vader

predikant

moeder

J.C. Tieleman, Josina Cornelia

geboorteplaats en/of -datum

Leiden, 15 januari 1844

beroep grootvader (moederskant)

zeepzieder te Leiden