SDAP
functie(s) in de periode 1939-1945: lid Tweede Kamer
Personalia
voornamen (roepnaam)
Hendrik (Henk)
titulatuur en naam
Dr. H. Brugmans Hendrik (Henk)
geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 13 december 1906
overlijdensplaats en -datum
Brugge (België), 12 maart 1997
levensbeschouwing
- Remonstrants (opgevoed)
- Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
- SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), tot 9 februari 1946
- PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946
Hoofdfuncties/beroepen
- leraar Franse taal, Rijks Hogere Burgerschool te Terneuzen, van augustus 1932 tot 1 augustus 1935 (aanvankelijk tijdelijk)
- bezoldigd lid bestuur IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling), van 1 juli 1935 tot 1 december 1935
- voorzitter bestuur IvAO (Instituut voor Arbeidersontwikkeling), van 1 december 1935 tot mei 1945
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 april 1939 tot 16 november 1945
- secretaris Kabinet van minister-president W. Schermerhorn, van juli 1945 tot juli 1946
- regeringscommissaris voor de Voorlichting, van 1 september 1945 tot 1 februari 1946
- betrokken bij de voorbereiding van het Europa-Instituut te Brugge, van juni 1949 tot november 1950
- bijzonder hoogleraar Moderne Franse Letterkunde, Rijksuniversiteit Utrecht, van 13 februari 1951 tot 15 september 1952 (oratie 22 november 1948, formeel benoemd 14 april 1951)
- directeur Europa-Instituut te Brugge, van 12 oktober 1950 tot 1 januari 1972
gevangenschap/internering
geïnterneerd gijzelaarskamp te Sint-Michielsgestel, van 4 mei 1942 tot 20 april 1944
Partijpolitieke functies
overzicht
- secretaris herziening partijprogramma SDAP, 1937
- redactiesecretaris tijdschrift "Socialisme en Democratie"
Nevenfuncties
- lid Filmkeuringscommissie
- lid Vlootcommissie, vanaf november 1939
- lid Persraad, omstreeks 1946
- lid Rijkscommissie van bijstand voor het Woordenboek der Nederlansche Taal, omstreeks 1946
- vicevoorzitter internationaal bestuur Europese Beweging, omstreeks 1949
- voorzitter EBN (Europese Beweging in Nederland), omstreeks 1949
- ere-buitengewoon hoogleraar Franse literatuur en cultuur, Universiteit van Leuven, vanaf 1972
Opleiding
primair onderwijs
- bijzonder-neutrale lagere school te Amsterdam, van 1912 tot 1918
voortgezet onderwijs
- gymnasium-a, "Het Amsterdamsch Lyceum" te Amsterdam, van 1918 tot 1922
- "Lycée la Fontaine" te Parijs, van 1922 tot 1923
- gymnasium-a, "Het Amsterdamsch Lyceum" te Amsterdam, van 1923 tot 1925
academische studie
- Franse taal- en letterkunde, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, van 1925 tot 1931 (cum laude)
promotie
- letteren en wijsbegeerte, Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, 16 mei 1934
eredoctoraten
- eredoctoraat Universiteit van Brugge
Activiteiten
als parlementariër
- Was woordvoerder onderwijs en wetenschappen van de SDAP-Tweede Kamerfractie
Wetenswaardigheden
algemeen
- Stond in 1938 tweede op de voordracht om hoogleraar Romaanse letteren in Amsterdam te worden
- Was in het gijzelaarskamp Sint-Michielsgestel nauw betrokken bij gesprekken onder leiding van Schermerhorn over het naoorlogse politieke bestel en maakte anderen deelgenoot van het uit Frankrijk afkomstige idee van het 'personalistische socialisme'
- Nam ontslag als regeringscommissaris voor de Voorlichting, nadat in de Tweede Kamer het beleid van minister-president Schermerhorn scherp was bekritiseerd en die de verantwoordelijkheid grotendeels bij Brugmans had gelegd. Hij bleef wel secretaris van Schermerhorn.
- Leidde in maart 1946, na zijn ontslag als regeringscommissaris, een missie van een Nederlands Rode-Kruisteam dat Nederlanders in de kampen in Siam (Thailand) moest bijstaan
uit de privésfeer
- Zijn eerste echtgenote was lerares Frans
- Zijn broer, I.J. Brugmans, was hoogleraar economische geschiedenis in Amsterdam
woonplaats(en)/adres(sen)
- Terneuzen
- Amsterdam
- 's-Gravenhage
- Brugge
ridderorden
- Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1958
- Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, februari 1989
overige onderscheidingen en prijzen
- Karel de Groteprijs te Aken, 1951
- Taalunie-penning, 22 mei 1990
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- preses Letterkundig Dispuutgezelschap "HEBE", van 1927 tot 1928
- rector Amsterdamse Studentencorps, van 1928 tot 1929
- lid Sociaal-democratische studentenvereniging te Amsterdam
- lid Dietsche Vereeniging (jaren '30)
- lid NVB (Nederlandse Volksbeweging), van 24 mei 1945 tot februari 1946
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "Georges de Porto Riche. Sa vie, son oevre" (dissertatie, 1934)
- "Kalr Marx" (1936)
- "Aan de bron van het moderne denken: Diderot" (1937)
- "Grondslagen van het democratisch-socialisme" (1940)
- "Het begrip 'peuple' bij Michelet en Péguy" (oratie, 1948)
- "De revolte van het gemoed. Rousseau en het sentimentalisme" (1951)
- "Crisis en roeping van het Westen" (1952)
- "Schets van een Europese samenleving" (1952)
- "L'Europe prend large" (1961)
- "Europese momentopnamen" (1963)
- "Le message Européen de Robert Schuman" (1965)
- "L'Idee Europeène" (1965)
- "Vingt ans d'Europe" (1966)
- "L'Europe des Nations" (1970)
- "Europa voorbij het nulpunt" (1976)
literatuur/documentatie
- Grote Winkler Prins Encyclopedie, deel 5
- F. Groeneveld, "H. Brugmans (1906-1997); Ambitie, roeping en ideaal: Europa!", NRC Handelsblad, 13 maart 1997
archivalia
archief-Brugmans, Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
- gehuwd te Terneuzen, 21 december 1934
- gehuwd (tweede huwelijk) (omstreeks 1980)
echtgeno(o)t(e)/partner
E.C.M. Kan, Engelina Carolina Marij
2e echtgeno(o)t(e)/partner
H. Kirsten, Hanna
kinderen
1 dochter (uit eerste huwelijk)
vader
H. Brugmans, Hajo
geboorteplaats en/of -datum
Groningen, 5 maart 1868
beroep vader
- conservator Universiteits bibliotheek te Groningen
- hoogleraar geschiedenis in Amsterdam (1904-1938)
moeder
M. Keizer, Maria
geboorteplaats en/of -datum
Groningen, 24 december 1872
beroep grootvader (vaderskant)
koopman
beroep grootvader (moederskant)
chicoreifabrikant
familierelaties
