D. de Klerk

D. de Klerk
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Liberaal Tweede Kamerlid uit Rotterdam. Selfmade man. Was als smid één van de eerste (geschoolde) arbeiders in de Tweede Kamer. Maakte ook lange tijd deel uit van de Rotterdamse gemeenteraad en van het bestuur van het Algemeen Nederlands Werkliedenverbond. Behoorde tot de sociale vleugel van de Liberale Unie, maar trad in 1901 niet toe tot de vrijzinnig-democraten. Stond bekend als een voortreffelijk volksredenaar.

vrijzinnig-democratische kamerclub, Liberale Unie
functie(s) in de periode 1897-1913: lid Tweede Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Dirk

titulatuur en naam

D. de Klerk Dirk

geboorteplaats en -datum

Rotterdam, 6 januari 1852

overlijdensplaats en -datum

Scheveningen (gem. 's-Gravenhage), 23 juli 1920

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

partij(en)

  • Liberale Unie, tot april 1918
  • Algemeen Vrijzinnige Partij, vanaf 1918

lid tussentijds gevormde fractie(s)

  • Vrijzinnig-Democratische Kamerclub, van 22 september 1897 tot maart 1901
  • Vooruitstrevend-Liberale Kamerclub, van 2 december 1902 tot juni 1905

Hoofdfuncties/beroepen

  • smid (begon als smidsjongen)
  • meesterknecht smederij
  • lid gemeenteraad van Rotterdam, van 18 juni 1896 tot 7 september 1909
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 september 1897 tot 16 september 1913 (voor het kiesdistrict Rotterdam II)
  • lid gemeenteraad van Rotterdam, van 27 oktober 1910 tot 23 oktober 1920
  • directeur N.V. "Eerste Rotterdamse Hulpbank met Winstuitkering" te Rotterdam, van 1913 tot 23 juli 1920
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 1 juli 1919 tot 23 oktober 1920

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid hoofdbestuur Liberale Unie, van 22 juni 1895 tot 25 januari 1901

Nevenfuncties

  • lid bestuur ANWV (Algemeen Nederlands Werkliedenverbond)
  • voorzitter smidsgezellenvereniging "Sint Eloy" (oprichter)
  • directeur "Algemeene Rotterdamsche Vereeniging ter uitkeering van gelden bij Leven en bij Overlijden 'Sint Eloy'", van 1886 tot 1920
  • lid hoofdbestuur Nederlandsche Vereeniging tot bevordering van zondagsrust, omstreeks 1899 en nog in 1901
  • lid bestuur Algemeene Rotterdamsche Vereeniging voor genees-, heel- en verloskundige hulp
  • lid Raad van Toezicht N.V. "Eerste Rotterdamse Hulpbank met Winstuitkering" te Rotterdam, van 1 oktober 1908 tot 1913

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te Rotterdam

Activiteiten

als parlementariër

  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met arbeidszaken en posterijen

opvallend stemgedrag

  • Behoorde in 1899 tot de drie liberalen die tegen de ontwerp-Oorlogswet stemden
  • Behoorde in 1901 tot de minderheid van de liberalen die vóór een motie-Troelstra stemde over spoedige regeling van het kiesrecht
  • Behoorde in 1908 tot liberalen die vóór een (verworpen) motie-Troelstra stemde waarin om overheidssteun bij bestrijding van de werkloosheid werd gevraagd
  • Stemde in 1912 als enige liberaal vóór de (verworpen) ontwerp-Bakkerswet van Talma

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Zijn tweede echtgenote was 29 jaar jonger dan hij

verkiezingen

  • Versloeg in 1897 in het district Rotterdam II na herstemming jhr. T.A.J. van Asch van Wijck (arp). Werd in het district Gouda als kandidaat van de Radicale Bond in de eerste stemmingsronde verslagen.
  • Versloeg in 1901 A. de Jong (arp) na herstemming. Werd in het district Gorinchem verslagen door H. Seret (arp) en in Ridderkerk door A. Kuyper.
  • Versloeg in 1905 J.Th. de Visser (chp) na herstemming
  • Versloeg in 1909 W.B. van Staveren (arp) na herstemming
  • Werd in 1913 in het district Rotterdam II verslagen door H. Spiekman (sdap) en bij de naverkiezingen in het kiesdistrict Rotterdam I door B.J. Gerretson (chu)
  • Werd in 1917 bij tussentijdse verkiezingen in het district Rotterdam II in de eerste ronde verslagen
  • Was bij de verkiezingen van 1918 lijsttrekker van de Algemene Vrijzinnige Partij, die slechts 2600 stemmen haalde

woonplaats(en)/adres(sen)

Rotterdam, 1e Pijnackerstraat 145b, omstreeks 1899 (nog in 1911)

ridderorden

Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1906

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

lid Bond voor Staatspensionnering

Publicaties van/over

lijst van publicaties

"Mijn heengaan uit de Liberale Unie", in: "De Vaderlander", 13 april 1918

literatuur/documentatie

Onze Afgevaardigden, 1897, 1901, 1905 en 1909

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

  • gehuwd te Rotterdam, 8 december 1875 (echtgenote overleden 5 september 1909)
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Rotterdam, 11 september 1913

echtgeno(o)t(e)/partner

C.J. Oosterwijk, Cornelia Jacoba

2e echtgeno(o)t(e)/partner

C. Man in 't Veld, Cornelia

vader

E. de Klerk, Eldert

geboorteplaats en/of -datum

Rotterdam, 16 januari 1825

beroep vader

behangseldrukker

moeder

C.W. van Gelder, Claretto Wilhelmina

geboorteplaats en/of -datum

Rotterdam, 27 november 1825