C.G.A. (Gérard) Mertens

C.G.A. Mertens
bron: Foto Gérard Mertens

Invloedrijke voorman van de Katholieke Land- en Tuinbouworganisatie, eerst in Limburg en daarna landelijk. Was zelf fruitteler en had als vooropleiding alleen vier jaar Landbouwschool. Vanaf 1954 ruim eenentwintig jaar voorzitter van de Katholieke Boeren- en Tuindersbond (KNBTB). Werd ook wel de ongekroonde koning van de boeren genoemd. Lange tijd Eerste Kamerlid en als zodanig aanvankelijk tegenspeler van Mansholt en Vondeling. Door tientallen nevenfuncties sterk verbonden aan het katholieke 'middenveld'.

KVP, CDA
functie(s) in de periode 1952-1978: lid Eerste Kamer

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Partijpolitieke functies
  5. Nevenfuncties
  6. Opleiding
  7. Activiteiten
  8. Wetenswaardigheden
  9. Publicaties van/over
  10. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Conrad Gerardus Antonius (Gérard)

titulatuur en naam

C.G.A. Mertens Conrad Gerardus Antonius (Gérard)

opmerkingen over de naam en/of titel

Zijn roepnaam Gérard werd in Limburg 'Sjra'

geboorteplaats en -datum

Blerick (gem. Maasbree), 15 maart 1918

overlijdensplaats en -datum

Hout-Blerick (gem. Venlo), 12 november 2018

levensbeschouwing

Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)

  • KVP (Katholieke Volkspartij), tot 11 oktober 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

  • eigenaar landbouwbedrijf/fruitteler, vanaf 1938
  • lid gemeenteraad van Venlo, van 1945 tot 1948
  • voorzitter LLTB (Limburgse Land- en Tuinbouwbond), van 14 mei 1947 tot 1 juni 1972
  • lid Provinciale Staten van Limburg, van 4 juli 1950 tot juli 1952
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 15 juli 1952 tot 16 september 1969
  • voorzitter KNBTB (Katholieke Nederlandse Boeren- en Tuinders Bond), van januari 1954 tot 1 juni 1975
  • voorzitter Raad van Beheer Coöperatieve Centrale Rabobank, van 1 juni 1972 tot 1 juni 1983
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1969 tot 1 januari 1979

Partijpolitieke functies

overzicht

  • lid bestuur KVP Kamerkring Maastricht
  • lid partijbestuur KVP, van 1949 tot 1957
  • lid partijcommissie-Van der Grinten over staatkundige eenheid van de Nederlandse katholieken (Centrum voor Staatkundige Vorming), van januari 1953 tot januari 1954
  • lid dagelijks bestuur KVP, van 1953 tot 1954

Nevenfuncties

  • voorzitter JBTB (Jonge Boeren- en Tuinders Bond), afdeling Blerick, vanaf 1940
  • kerkmeester te Hout-Blerick, vanaf 1941
  • lid Katholieke Aktie (illegale activiteitenclub)
  • voorzitter LLTB (Limburgse Land- en Tuinbouwbond), afdeling Blerick, 1945
  • voorzitter LLTB (Limburgse Land- en Tuinbouwbond), kring Venlo, van 1945 tot 1947
  • lid hoofdbestuur LLTB (Limburgse Land- en Tuinbouwbond), van 1946 tot 1947
  • lid Stichting voor de Landbouw, van 1947 tot 16 mei 1954
  • lid SER (Sociaal-Economische Raad), van 1954 tot 1975
  • lid dagelijks bestuur Landbouwschap, van 16 mei 1954 tot 1975
  • lid bestuur Centrale Boerenleenbank, omstreeks 1955
  • lid Raad van Toezicht Coöperatieve Centrale Boerenleenbank, van 1955 tot 1957
  • lid dagelijks bestuur Stichting "Het Limburgs Landschap"
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Dagblad "De Tijd-Maasbode"
  • voorzitter bestuur Nederlandse Wolfederatie
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Audet te Nijmegen
  • voorzitter Raad van Commissarissen verzekeringsmaatschappij N.V. Interpolis
  • voorzitter bestuur N.V. Coöperatie "Coveco"
  • vicevoorzitter Verenigde Koninklijke Nederlandse Heide-Maatschappij
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Nederlandse Heide-Maatschappij Beheer
  • voorzitter Nationale Coöperatieve Raad voor de land- en tuinbouw
  • voorzitter Stichting kasteeltuinen Arcen
  • lid dagelijks bestuur "Het Limburgs Landschap"
  • lid bestuur GITP (Gemeenschappelijk Instituut voor Toegepaste Psychologie) te Nijmegen
  • lid Aufsichtsrat ACDA (Allgemeine Deutsche Creditanstalt)
  • voorzitter Raad van Commissarissen Kweekbedrijf "Zelder" te Ottersum
  • lid Raad van Commissarissen Hakrinbank Suriname, van 1972 tot 1982
  • lid Raad van Commissarissen Landbouwbank Suriname, van 1972 tot 1987
  • lid Raad van Beheer Rabobank, omstreeks mei 1983
  • voorzitter Stichting Ziekenhuizen Venlo-Venray, omstreeks 1983
  • voorzitter Stichting Verpleeghuizen regio Venlo-Tegelen-Helden, omstreeks 1986

afgeleide functies, presidia etc.

  • plaatsvervangend voorzitter commissie van rapporteurs voor Landbouw en Visserij (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 13 oktober 1967 tot 12 december 1967
  • plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor Landbouw en Visserij (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 12 december 1967 tot 8 september 1970
  • voorzitter vaste commissie voor Landbouw en Visserij (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 8 september 1970 tot 21 december 1978

comités van aanbeveling, erefuncties etc.

  • erevoorzitter LLTB (Limburgse Land- en Tuinbouwbond), vanaf 25 mei 1972
  • erevoorzitter KNBTB (Koninklijke Nederlandse Boeren- en Tuinders Bond)

Opleiding

voortgezet onderwijs

  • Lagere Landbouwschool te Helden

Activiteiten

als parlementariër

  • Was landbouw-woordvoerder van de KVP (en na 1977 van het CDA) in de Eerste Kamer
  • Trad in juni 1972 in een vergadering op als waarnemend Kamervoorzitter

opvallend stemgedrag

  • Stemde in 1955 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel Nadere wijziging van de Arbeidswet ten aanzien van de arbeidstijd van landarbeiders
  • Behoorde in 1956 tot de acht leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel over gebruik van de Friese taal in het rechtsverkeer stemden
  • Behoorde in 1972 tot de zeven leden van zijn fractie die vóór de (verworpen) ontwerp-Comptabiliteitswet stemden
  • Behoorde in 1974 tot de meerderheid van de KVP-fractie die tegen het wetsvoorstel Wet selectieve investeringsregeling stemde
  • Behoorde in 1975 tot de vier leden van zijn fractie die vóór het wetsvoorstel Wet op het openbare bibliotheekwerk stemden
  • Behoorde in 1975 tot de zes leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel huurprijsontwikkeling woonruimte stemden

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer

  • Huisvestte tijdens de Bezetting onderduikers en vluchtelingen

verkiezingen

  • Werd in 1952, 1955, 1956, 1963, 1969, 1971 en 1974 gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg

woonplaats(en)/adres(sen)

  • Hout-Blerick (omstreeks 1947)
  • Venlo, Hoverhofweg 43, omstreeks 1952 (nog in 1967)
  • Blerick-Venlo, Maasbreeseweg 221, omstreeks 1972 (nog in 1978)

ridderorden

  • Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 29 april 1959
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1962
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 20 mei 1975

buitenlandse onderscheidingen

  • Ridder in de Orde van H. Sint Gregorius de Grote, 1971
  • Commandeur in de Kroonorde van België

overige onderscheidingen en prijzen

  • Zilveren Legpenning van Limburg
  • Gouden Eremedaille LLTB, 26 mei 1972

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

  • Wie is dat? 1956
  • A.T.M. Duffhues (red.). "Achteraf bekeken. De memoires van C.G.A. Mertens: katholiek, boer en bestuurder in hart en nieren" (2007)
  • Ton Duffhues, "Gérard Mertens (1918-2018). Politicus tegen wil en dank", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2019, 135

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te Maasbree, 1946

echtgeno(o)t(e)/partner

E.A.J.Ch. Kessels, Elisabeth Antoinetta Johanna Christina (Els)

kinderen

2 zonen en 2 dochters

vader

L.A.H. Mertens, Leonard Antoon Hubert

geboorteplaats en/of -datum

Baarlo (gem. Maasbree), 21 december 1878

beroep vader

landbouwer te Blerick

moeder

H.G.H. Hafmans, Hendrika Gertrudis Hubertina

geboorteplaats en/of -datum

Blerick (gem. Maasbree), 20 november 1875

beroep grootvader (vaderskant)

landbouwer

beroep grootvader (moederskant)

  • landbouwer
  • eigenaar steenovens