KVP, CDA
functie(s) in de periode 1971-1994: lid Tweede Kamer, staatssecretaris
Personalia
voornamen (roepnaam)
Adrianus Johannes (Ad)
titulatuur en naam
A.J. Hermes Adrianus Johannes (Ad)
geboorteplaats en -datum
Breda, 27 augustus 1929
overlijdensplaats en -datum
Veghel, 31 januari 2002
levensbeschouwing
Rooms-Katholiek
Partij/stroming
partij(en)
- KVP (Katholieke Volkspartij), tot 11 oktober 1980
- CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980
Hoofdfuncties/beroepen
- planning-assistent, N.V. Koninklijke Nederlandse Hoogovens- en Staalfabrieken (N.V. Breedband), vanaf 1954
- lid gemeenteraad van Beverwijk, van 2 september 1958 tot 3 september 1974
- wethouder (van onderwijs en culturele zaken) van Beverwijk, van 2 september 1958 tot januari 1972 (vanaf 1966 tevens locoburgemeester)
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 9 januari 1978
- staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen (belast met basisonderwijs en de verzorgingsstructuur), van 9 januari 1978 tot 9 september 1981
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 1981 tot 11 september 1981
- staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen (belast met basisonderwijs en de verzorgingsstructuur), van 11 september 1981 tot 4 november 1982
- lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1982 tot 17 mei 1994
takenpakket (staatssecretaris)
- Was als staatssecretaris in het eerste kabinet-Van Agt belast met zaken welke liggen op het terrein van 1. het directoraat-generaal voor het basisonderwijs; 2. de directie Verzorging, met dien verstande dat onder zijn taak niet werd gerekend de coördinatie van en de eindverantwoordelijkheid voor de innovatie.
- Was als staatssecretaris in het tweede kabinet-Van Agt belast met aangelegenheden op het terrein van 1. het directoraat-generaal voor het basisonderwijs; 2. de directie Verzorging, met dien verstande dat onder zijn taak niet werd gerekend de coördinatie van het beleid met betrekking tot achterstandsgroepen.
Partijpolitieke functies
overzicht
- lid bestuur KVP afdeling, van 1956 tot 1958
- lid dagelijks bestuur KVP, van 1969 tot 1972
- lid partijbestuur KVP, omstreeks 1971
- lid bestuur KVP Kamerkring Noord-Holland-Zuid, omstreeks 1972
- voorzitter KVP afdeling Haarlem
- voorzitter KVP Kamerkring Noord-Holland
- voorzitter commissie Onderwijs, CDA-Tweede Kamerfractie
Nevenfuncties
- lid structuurcommissie Nederlandse Katholieke Schoolraad
- voorzitter Regionaal instituut openbaar onderwijs, Midden-Kennermerland, van 1968 tot 1972
- lid bestuur Stichting Mater Amabiliswerk
- lid bestuur IZA (Instituut Ziektekostenvoorziening Ambtenaren)
- lid curatorium Katholieke Leergangen, omstreeks oktober 1986 (nog in 1992)
- voorzitter begeleidingsorgaan voor internaten voor schippers- en kermisjeugd, omstreeks oktober 1986 (nog in 1993)
- adviseur Doveninstituut Sint-Michielsgestel, omstreeks april 1989 (nog in 1993)
- voorzitter bestuur Technische Hogeschool Rijswijk, van 1 april 1993 tot 31 januari 2002
afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter bijzondere commissie voor de Nota Hoger Onderwijs in de Toekomst (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 30 maart 1976 tot 9 januari 1978
Opleiding
primair onderwijs
voortgezet onderwijs
- m.u.l.o.-a
- m.u.l.o.-b te Breda
- h.b.s.-b te Nijmegen, tot juni 1948
hoger beroepsonderwijs
Activiteiten
als parlementariër
- Was onderwijswoordvoerder van de KVP- en CDA-Tweede Kamerfracties. Hield zich aanvankelijk ook bezig met defensie (personeel).
- Interpelleerde op 3 april 1974 staatssecretaris Veerman over de exploitatiekostenvergoeding voor mavo-scholen
- Een in 1991 door hem en Tineke Netelenbos (PvdA) ingediende en aangenomen motie gaf de aanzet tot de vervanging van mavo en vbo door het vmbo
- Was in 1991 woordvoerder van zijn fractie bij de behandeling van het wetsvoorstel inzake de basisvorming
opvallend stemgedrag
- In 1973 stemden hij en Fiévez als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel Gemeenterlijke herindeling van de Zaanstreek
- Behoorde in 1975 tot de tien leden van zijn fractie die vóór een (aangenomen) amendement-Konings/Van der Heem-Wagemakers stemden over invoering van schoolgeldvrijdom voor 15-jarigen per 1 augustus 1976
- Behoorde in 1976 tot de negen leden van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Wiegel stemden over veroordeling van het aan de Kamer onthouden van informatie over de mogelijke Zuid-Afrikaanse order van RSV voor de levering van reactorvaten
- Behoorde in 1976 met Bremen en Van Heel-Kasteel tot de minderheid van zijn fractie die vóór een (verworpen) motie-Wiegel stemde over het tijdstip van vervanging van de Neptunes
- Behoorde in 1977 tot de zeven leden van zijn fractie die tegen een (aangenomen) motie-Kosto stemden over het benoemen van mannen en vrouwen in rijksfuncties
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Verdedigde in 1982 met succes het wetsvoorstel Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs (ISOVSO) in de Tweede Kamer. De wet werd later door staatssecretaris Van Leijenhorst in het Staatsblad gebracht. (16.811)
- Kwam in 1982 met een notitie over instandhoudingsnormen voor kleinere plattelandsscholen. Lagere scholen die een koepel vormen met een kleuterschool moeten minstens 15 leerlingen hebben om te mogen blijven bestaan.
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1979 samen met minister Pais een wijziging (Stb. 253) van de LO-wet en de WVO tot stand over voorzieningen met betrekking tot het onderwijs in de Friese taal. Het wetsvoorstel was in 1977 ingediend door minister Van Kemenade. (14.651)
- Bracht in 1981 een wet (Stb. 383) over beheersing van de huisvestingsvoorzieningen in het kleuter- en lager-onderwijs tot stand. De wet stelt met terugwerkende kracht regels voor nieuw- en vernieuwbouw van scholen vast, vanwege de verwachte leegstand van scholen door verminderde leerlingenaantallen en de komst van het basisonderwijs. Het ministerie krijgt een centrale rol bij de planvorming. (15.803)
- Bracht in 1981 samen met minister Pais de Wet op het basisonderwijs (Stb. 468) tot stand, waardoor kleuter- en lager onderwijs worden samengevoegd. De duur van het basisonderwijs wordt acht jaar (van (ongeveer) het vierde tot en met het twaalfde jaar). De nieuwe wet moet meer mogelijkheden bieden voor individualisering van het onderwijs en voor verbreding van de ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen. Het eigendom van bijzondere scholen gaat over van de gemeenten naar de schoolbesturen. Het wetsvoorstel was in 1977 ingediend door minister Van Kemenade. (14.428)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Zijn eerste benoeming als staatssecretaris (1977) liep enige vertraging op door een geschil met minister Pais over zijn takenpakket. Hij wilde de verantwoordelijkheid voor de onderwijzersopleidingen. Toen Pais dreigde een ander te benoemen, liet hij zijn wens vallen.
- Stemde in 1977 in de CDA-fractie tegen de abortusparagraaf in het ontwerp-regeerakkoord van CDA en VVD
uit de privésfeer
- Liefhebber van sterke drank en een wijnkenner. Hij liep in 1979 en 1987 boetes op vanwege rijden onder invloed.
woonplaats(en)/adres(sen)
- Beverwijk, Populierenlaan 4, omstreeks 1967
- Beverwijk, Bullerlaan 12, omstreeks 1971 (nog in 1976)
- Heiloo, Oosterzijweg 7, tot 1989
- Heerhugowaard, Weidemolen 44, vanaf 1989
- Veghel, Vlas en Graan 53
ridderorden
Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 9 december 1982
rang(en) reserve-officier
- reserve-officier Koninklijke Landmacht
Publicaties van/over
literatuur/documentatie
- H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983)
- T. van Rijckevorsel en H. Enkelaar, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1988)
- Teun Lagas, "De bulldog van het bijzonder onderwijs. In memoriam Ad Hermes 1930-2002", Trouw, 4 februari 2002
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
ongehuwd
vader
J.C. Hermes, Jacobus Cornelis
geboorteplaats en/of -datum
Etten-Leur, 8 januari 1901
beroep vader
huisschilder
moeder
C.W. Jansen, Catherina Wilhelmina
geboorteplaats en/of -datum
Nijmegen, 26 juni 1902
