Ir. R.A. Verwey

R.A. Verwey
bron: ministerie Sociale Zaken

Haagse topambtenaar die in augustus 1940 door Seyss-Inquart werd belast met de leiding van het ministerie van Sociale Zaken. Hij bewonderde de wijze waarop de Nazi's in Duitsland de werkloosheid hadden aangepakt en werd verantwoordelijk voor de "Einsatz" van meer dan honderduizend Nederlandse arbeiders in Duitsland. Zwakke sentimentele man van wie voor de oorlog al was opgevallen dat hij een slecht onderhandelaar was. Na de oorlog oneervol ontslagen.

functie(s) in de periode 1940-1945: secretaris-generaal

Inhoud

  1. Personalia
  2. Hoofdfuncties/beroepen
  3. Nevenfuncties
  4. Opleiding
  5. Wetenswaardigheden
  6. Publicaties van/over
  7. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Robert Antony

titulatuur en naam

Ir. R.A. Verwey Robert Antony

geboorteplaats en -datum

Soerabaja (Ned.-Indië), 12 januari 1882

overlijdensplaats en -datum

19 mei 1980

levensbeschouwing

Vrije Katholieke Kerk

Hoofdfuncties/beroepen

  • ingenieur bij de N.V. Noord-Ooster Locaal Spoorwegmaatschappij
  • ingenieur bij de N.V. Hollandsche Betonmaatschappij
  • ambtenaar ministerie van Waterstaat, van 1908 tot 1917
  • plaatsvervangend directeur Rijksdienst voor werkloosheidsverzekering en arbeidsbemiddeling, van 1917 tot 1 januari 1933
  • directeur Rijksdienst voor werkloosheidsverzekering en arbeidsbemiddeling, van 1 januari 1933 tot augustus 1940
  • waarnemend secretaris-generaal ministerie van Sociale Zaken, van 7 augustus 1940 tot mei 1945 (benoemd door Seyss-Inquart)
  • directeur-generaal Rijksarbeidsbureau, van 1 oktober 1940 tot 6 mei 1945 (belast met de uitzending van Nederlandse arbeiders naar Duitsland; ontslag 1 augustus 1946)

Nevenfuncties

  • lid Staatscommissie inzake onvolwaardige arbeidskrachten (Staatscommissie-Josephus Jitta), vanaf 22 april 1929 (nog in 1937)
  • redacteur Tijdschrift van den Nederlandschen Werkloosheidsraad
  • lid adviescommissie voorontwerp van wet beperkende bepalingen inzake arbeid van gehuwde vrouwen (Hoge Raad van Arbeid), vanaf december 1937

Opleiding

academische studie

  • civiele techniek, Technische Hogeschool te Delft, tot 1903

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Bewonderde de wijze waarop in Nazi-Duitsland de werkloosheid was aangepakt en was in zijn functie als waarnemend secretaris-generaal zeer toegeeflijk t.a.v. de wensen van de bezetter voor inschakeling van Nederlandse arbeiders in Duitsland
  • Wilde in 1941 aan Nederlandse arbeiders die ondanks een door hen getekend contract terugkeerden uit Duitsland distributiebonnen onthouden. Trok deze maatregel echter in, na ernstige kritiek van zijn collega secretarissen-generaal.
  • Was eerstverantwoordelijke voor het op 1 november 1941 in werking getreden Ziekenfondsenbesluit 1941, dat tot 1964 de wettelijke basis vormde voor de verplichte ziekenfondsverzekering voor werknemers in loondienst (rechtstreeks-verzekerden en hun gezinsleden). Vrijwillige verzekering werd mogelijk. Premies werden geheven naar draagkracht en werden opgebracht door werkgever en werknemer. De inning van de premie werd opgedragen aan de Raden van Arbeid. Er werd staatstoezicht ingesteld.
  • Werd na de bevrijding in Amsterdam, waar hij woonde op de Minervalaan, gearresteerd waarna hij tot 7 oktober 1945 gedetineerd was, laatstelijk in Kamp Laren.
  • Mr.dr. J.J.Boasson, die in 1941 wegens zijn joodse afkomst was ontslagen als secretaris van de gemeente Den Haag, kwam na de bevrijding voor hem op en schreef aan de advocaat van Verwey, dat hij al sedert 1908 met Verwey bevriend was.
  • Het Centraal Orgaan op de Zuivering van het Overheidspersoneel adviseerde minister Drees op 11 maart 1946 Verwey te ontslaan met verlies van alle rechten. De bewindsman nam dit advies over, maar handhaafde het recht op 70% van het pensioen. Daarvan zou Verwey nog ongeveer 38 jaar genieten.
  • Op 26 februari 1948 werd hij onvoorwaardelijk buiten vervolging gesteld.

uit de privésfeer

  • Hij was bisschop in de Vrije Katholieke Kerk. Als een sterk naar de mystiek neigende christen doorspekte hij zijn redeneringen veelal met stichtelijke exclamaties.

relevante buitenlandse reizen

reis naar Curaçao, 1937 (advies over sociale wetgeving)

Publicaties van/over

literatuur/documentatie

L. de Jong, "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", deel IV, eerste helft, 191

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd

echtgeno(o)t(e)/partner

A.H.Slotemaker, Anthonia Hendrika

kinderen

3 zonen

vader

A.J. Verwey, (Abraham)

geboorteplaats en/of -datum

Deventer, 17 augustus 1843

moeder

M. Adamson, Margareth

geboorteplaats en/of -datum

Liverpool, 20 mei 1851