CHU
functie(s) in de periode 1952-1956: minister
Personalia
voornamen (roepnaam)
Willem Jan Arend (Willem)
titulatuur en naam
Dr. W.J.A. Kernkamp Willem Jan Arend (Willem)
geboorteplaats en -datum
Edam, 18 juli 1899
overlijdensplaats en -datum
Utrecht, 18 juli 1956
begraafplaats en -datum
Bilthoven, 21 juli 1956
levensbeschouwing
Evangelisch-Luthers
Partij/stroming
partij(en)
CHU (Christelijk-Historische Unie)
Hoofdfuncties/beroepen
- bijzonder hoogleraar Arabisch en instellingen van de islam, Rijksuniversiteit Utrecht, van 16 november 1936 tot 1 september 1946 (benoemd bij K.B. van 13 oktober 1936, vanwege het fonds ten behoeve van de Indologische Studiën)
- belast met de waarneming van de bijzondere leerstoel in het Indisch staatsrecht, Rijksuniversiteit Utrecht, van 1942 tot 1946
- hoogleraar staats- en administatiefrecht en wijsbegeerte van het recht, Rijksuniversiteit Utrecht, van 1 september 1946 tot 1 september 1952
- raadsheer Bijzondere Raad van Cassatie, van september 1947 tot 2 september 1952
- minister van Uniezaken en Overzeese Rijksdelen, van 2 september 1952 tot 1 januari 1953 (naam gewijzigd bij K.B. van 7 november 1952)
- minister van Overzeese Rijksdelen, van 1 januari 1953 tot 18 juli 1956 (werd vanaf 18 april 1956 vanwege ziekte vervangen door Beel)
takenpakket (bewindspersoon)
- Na de naamwijziging van zijn departement per 1 januari 1953 gingen aangelegenheden betreffende de Nederlands-Indonesische Unie en overige niet op de overzeese rijksdelen betrekking hebbende aangelegenheden over naar de minister van Buitenlandse Zaken, uitgezonderd Indische overheidspensioenen, culturele en onderwijsrelaties en financieel-economische betrekkingen met Indonesië
Nevenfuncties
- kerkrentmeester, Evangelisch-Lutherse Kerk te Utrecht
- lid grote kerkeraad, Evangelisch-Lutherse Kerk
- lid college van regenten, tehuis van ouden van dagen "De Wartburg"
- lid curatorium "Christelijk Gymnasium" te Utrecht
- secretaris Provinciaal Utrechtsch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, omstreeks 1946
- lid Staatscommissie tot herziening van de Grondwet (Staatscommissie-Van Schaik), van 28 april 1950 tot april 1953
- lid Nederlandse delegatie naar de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, 1950
- voorzitter speciale commissie voor de minder-ontwikkelde gebieden, Verenigde Naties, 1950
Opleiding
voortgezet onderwijs
- Gereformeerd Gymnasium te Amsterdam
academische studie
- Nederlands recht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 18 september 1918 tot 25 juni 1926
promotie
- rechtsgeleerdheid, Rijksuniversiteit Utrecht, 29 mei 1935 (cum laude)
cursussen
- Indisch recht, Rijksuniversiteit Utrecht
- Islamica, Rijksuniversiteit Utrecht
- Arabische taal en letterkunde, Rijksuniversiteit Utrecht
Activiteiten
als bewindspersoon (beleidsmatig)
- Tijdens zijn ministerschap kwam het Statuut voor het Koninkrijk tot stand, op grond van de wet aanvaarding Statuut van het Koninkrijk (Stb. 503) van 28 oktober 1954. Daardoor werden Suriname en de Nederlandse Antillen zelfstandige delen van het Koninkrijk, met een eigen regering. Er komt een Koninkrijksregering waarin de beide landsdelen zijn vertegenwoordigd via een gevolmachtigd minister. De rijksdelen krijgen zelfbeschikkingsrecht. Het statuut werd plechtig afgekondigd (Stb. 596) en trad in werking op 29 december 1954, op grond van een buitengewoon KB van 15 december 1954. (3.517)
als bewindspersoon (wetgeving)
- Bracht in 1955 de Wet Bewindsregeling Nieuw-Guinea tot stand. Deze bevatte bepalingen over de geldigheid van wettelijke regelingen in Nieuw-Guinea, de inrichting van het bestuur (Gouverneur, ordonnanties, Raad van Diensthoofden, Nieuw-Guinea Raad, begroting, bestuursindeling) en het rechtswezen. Het wetsvoorstel was in 1950 ingediend door minister Van Maarseveen. (1.710)
Wetenswaardigheden
algemeen
- Bracht in juli 1953 een bezoek aan Nederlands Nieuw-Guinea en Australië om over economische ontwikkeling van Nieuw-Guinea te spreken
- In 1955 openbaarde zich bij hem een ernstige longziekte. Hij was in december 1955 voor het laatst in de Tweede Kamer aanwezig.
- Tijdens zijn ziekte vergaderden een aantal ministers enkele keren bij hem thuis. Was sedert 18 april 1956 op non-actief.
uit de privésfeer
- Eén van zijn hoogleraren was prof. P.A. Diepenhorst, Eerste Kamerlid voor de ARP
- Een zoon van hem was wethouder van Utrecht
- Getrouwd met nicht van H. Bavinck, Eerste Kamerlid voor de ARP
anekdotes en citaten
- Toen hij minister werd, zou hij tegen zijn kinderen hebben gezegd: "Je moet er maar op bedacht zijn dat je vader binnenkort zal worden uitgemaakt voor schurk, prul en landverrader en misschien wel voor alledrie tegelijk, maar dat moet je maar niet allemaal geloven".
- Zijn partijgenoot prof. Gerretson beschuldigde hem in de Eerste Kamer van landverraad en noemde hem een "onwaardig minister".
verkiezingen
- Was in 1956 bij de Tweede Kamerverkiezingen tiende op de CHU-kandidatenlijst
woonplaats(en)/adres(sen)
Utrecht, Homeruslaan 66, omstreeks 1938 (nog in 1955)
ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1952
relevante buitenlandse reizen
reis naar Egypte, Saudi-Arabië, Palestina en Syrië, van 1932 tot 1933
verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
- lid dispuut I.U.M.B.O. van de Vrije Universiteit
- lid Bond "Maarten Luther", afdeling Nederland
hobby's
Publicaties van/over
lijst van publicaties
- "De vrouw in de islam, bijdragen tot de kennis van het reformisme, naar aanleiding van Mr. Rida's: Nida' Lil Djins Allatif" (dissertatie, 1935)
- "Pan-Arabische beweging en islam" (oratie, 1936)
- artikelen in binnen- en buitenlandse tijdschriften, onder meer "Stemmen des Tijds" en "Egyptian Gazette"
literatuur/documentatie
- C. Debrot, "Bij de begrafenis van minister Kernkamp" (1956)
- C. van Baalen en J. Ramakers (red.), "Het kabinet-Drees III 1952-1956. Barsten in de brede basis", 39
- Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
- Wie is dat? 1956
archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief
Familie/gezin
huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Rotterdam, 10 oktober 1929
echtgeno(o)t(e)/partner
Mr. D. Bavinck, Dina
kinderen
2 zoons en 1 dochter
vader
F.H. Kernkamp, Frederik Hendrik
geboorteplaats en/of -datum
Edam, 23 november 1866
beroep vader
koopman (o.a. in manufacturen)
moeder
C.H. Meijer, Catharina Helena
geboorteplaats en/of -datum
Edam, 1869
beroep grootvader (vaderskant)
koopman
