Grenswerkers beschermen met 'grenslandtoets'
De nieuwe Europese regels voor grenswerkers dreigen uit te draaien op een ramp, waarschuwt D66 Europarlementariër Sophie in 't Veld. Duizenden Nederlanders komen in de problemen door een gebrek aan afstemming tussen de buurlanden. Tijdige toetsing had dat kunnen voorkomen.
Het gaat om mensen die in Duitsland of België wonen, maar een Nederlandse werkgever hebben. Dat zijn er negentigduizend. Om te voorkomen dat zulke pendelaars dubbele premies moeten betalen, heeft Brussel per 1 mei de regels versimpeld. In principe zijn ze nu bijna altijd verzekerd in het land waar ze werken.
Nederlandse premies
Werken ze niet meer, dan zijn de regels ook veranderd. Vroeger konden ze in Nederland WW aanvragen, nu kan dat uitsluitend nog in het woonland. En daar begint volgens Sophie in 't Veld van D66 de ellende. Want een grenswerker die zijn baan kwijtraakt heeft tot dan toe wel gewoon Nederlandse premies betaald.
Voor die premies geldt: het kost wat, maar dan heb je ook wat. Ze vindt het dan ook onterecht om zo iemand vervolgens een uitkering te geven volgens de veel minder royale Belgische of Duitse normen. Ook de hyphotheekrenteafrek zorgt voor problemen. In Nederland loopt die door na ontslag, in Duitsland niet.
Dagelijks problemen
Toen de nieuwe regels werden opgesteld, probeerde Brussel de grenswerkers gerust te stellen met een overgangsperiode van tien jaar. Zolang er in die tijd niets aan hun werksituatie verandert kunnen ze zelf kiezen of ze onder de oude regels blijven vallen. Maar voor iemand die zijn baan kwijtraakt geldt dat niet.
Volgens Europarlementariër In 't Veld komen er bij D66-afdelingen in de grensstreek nu al 'bijna dagelijks' meldingen binnen van ontslagen grenswerkers die financieel in het gedrang komen. 'Het lijkt wel alsof je gestraft wordt als je over de grens werkt', zegt ze. 'En dat was niet de bedoeling van de regels. Juist niet.'
Geen grenslandtoets
Een paar jaar geleden al kwam D66 met het voorstel om bij nieuwe wetgeving van te voren grondig te kijken wat de effecten zijn over de grens. 'Net als dat je de milieueffectentoets hebt waar wetgeving aan wordt getoetst', zegt In 't Veld, 'zou je ook moeten kijken naar mensen in de grensstreek.'
Maar tot nu toe kwam zo'n 'grenslandtoets' er niet. 'In het beeld van mensen die wetten maken is er kennelijk geen plaats voor grensgebieden waar mensen heen en weer gaan. Nationale regeringen hebben de neiging om wetgeving te maken vanuit het idee: dit is binnen onze landsgrenzen van toepassing en klaar.'
Zolang er geen 'grenslandtoets' is ziet In 't Veld geen andere mogelijkheid dan naar de Europese Commissie stappen. Die wordt geacht in actie komen als een regel de Europese integratie blijkt te belemmeren. 'In het verleden is de Commissie vaak met oplossingen gekomen, dus ik heb goede hoop.'
De Europarlementariër hoopt dat Brussel met een gerichte aanpassing van de regels de schade voor grenswerkers teniet doet. Maar ze geeft toe dat zo'n ad-hocoplossing vergeleken met een toets niet ideaal is. 'Het moment dat een van beide buurlanden dan zijn wetgeving verandert ontstaan er nieuwe problemen.'