Drs. J.P.A. (Hans) Gruijters
Uit de VVD-afkomstige politicus en bestuurder van D66. Non-conformistische Brabander die in zijn studententijd Amsterdammer werd en aldaar gemeenteraadslid. Weigerde als raadslid een receptie voor Beatrix en Claus bij te wonen en maakte zich daarmee onmogelijk in de VVD. Verliet in 1966 die partij en hielp mee D'66 op te richten. Journalist van 'Het Handelsblad', tevens eigenaar van enkele cafés. Als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in het kabinet-Den Uyl diende hij de Verstedelijkingsnota in. De neergang van zijn partij in de jaren 1974-1977 tastte zijn positie als minister aan. Later burgemeester van Lelystad. Zeer belezen. Scherp en geestig debater, maar ook erg overtuigd van zijn eigen gelijk en daardoor soms weerstand opwekkend.
D66
in de periode 1972-1977: lid Tweede Kamer, minister
Contentssopgave van deze pagina:
-
-mede-eigenaar club "C'66" te Amsterdam, from 1968 until 1972
-
-lid Provinciale Staten van Noord-Holland, from 3 June 1970 until September 1971
-
-hoofdredacteur wetenschappelijke uitgaven, uitgeverij VNU (Verenigde Nederlandse Uitgeversbedrijven), from 1971 until May 1973
-
-lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, from 7 December 1972 until 11 May 1973
-
-minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, from 11 May 1973 until 19 December 1977
-
-ambteloos, from December 1977 until 1 January 1980
-
-burgemeester van Lelystad, from 1 January 1980 until 1 July 1996
U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.
-
-lid jury Anne Vondelingprijs 1996
-
-voorzitter Raad van Commissarissen Bouwfonds, until May 1998
U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.
-
-Voerde als Tweede Kamerlid het woord bij de behandeling van het wetsvoorstel gemeentelijke herindeling Zaanstreek, bij het debat over de begroting van Sociale Zaken voor 1973 en bij de behandeling van een wijziging van de Kieswet inzake lijstverbindingen
Policy-making activities as minister (3/11)
-
-Bracht in 1976 samen met staatssecretaris Meijer de Nota Hoofdlijnen Ontwikkeling Waddenzee uit. Uitgangspunt is dat de Waddenzee natuur moet blijven. Waterbewegingen dienen door goed kustbeheer in stand te worden gehouden. De functies van 'kinderkamer' voor Noordzeevis en rustgebieden voor vogels en zeehonden verdienen bescherming. De bijzondere plantengroei in buitendijkse polders en kwelders moet eveneens in stand blijven. Er mag geen verdere toename van recreatie plaatsvinden en de militaire activiteiten zullen worden gestabiliseerd; twee marine-activiteiten worden beëindigd. Industrievestiging bij Delfzijl en in de Eemshaven worden aan regels gebonden. Er komt geen uitbreiding van het scheepvaartverkeer op de Waddenzee en er komen in beginsel geen nieuwe pijpleidingen. Boringen naar delfstoffen worden slechts op beperkte plaatsen toegestaan en onder strikte voorwaarden. Ontwikkelingen op het gebied van de visserij zullen kritisch worden gevolgd. De coördinatie van het Waddenbeleid door het rijk wordt versterkt. (13.933)
-
-Benoemde in 1976 oud-CHU-wethouder H.J. Viersen tot directeur-generaal voor volkshuisvesting en voorzitter van de interdepartementale commissie voor het groeikernenbeleid
-
-Diende in 1977 een wetsvoorstel in om in de Wet op de ruimtelijke ordening de procedure van de planologische kernbeslissing vast te leggen. De wet werd in 1985 door minister Winsemius in het Staatsblad gebracht. (14.889)
Legislative activities as minister
-
-Bracht in 1974 samen met minister Lubbers de Wet selectieve investeringsregeling (SIR) (Stb. 95) tot stand. Door een stelsel van heffingen en vergunningen moest worden bewerkstelligd dat zich geen concentratie van bedrijven in het Westen voor zou doen, maar dat bedrijven zich ook in andere delen van het land zouden vestigen. Daardoor kon de werkgelegenheid beter worden gespreid, konden 'open ruimtes' beter worden beschermd en moesten verkeerscongesties worden tegengegaan. Het wetsvoorstel was in 1972 ingediend door de ministers Langman en Udink. (12.045)
-
-Bracht in 1974 een wijziging (Stb. 526) van de Woningwet tot stand in verband met het splitsen van appartementen. Voor het splitsen van gebouwen in appartementen is een vergunning van B&W vereist. (12.483)
-
-Bracht in 1977 samen met minister Van der Stee en staatssecretaris Meijer de Reconstructiewet Midden-Delfland (Stb. 233) tot stand. Deze wet schept door een reconstructie (via herverkaveling en onteigening) een groene bufferzone in de westelijke Randstad. Een deel van Midden-Delfland wordt ingericht als recreatiegebied. Het wetsvoorstel was in 1972 ingediend door de ministers Udink en Lardinois en staatssecretaris Vonhoff. (11.740)
U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.
-
-Werd in 1979 gepasseerd voor de post van Commissaris van de Koningin in Utrecht
-
-Werd in 1985 gepasseerd voor de post van (eerste) Commissaris van de Koningin in Flevoland
-
-Stond in 1985 aan de wieg van de bouw van het VOC-schip 'Batavia'
Private life (3/5)
-
-Na zijn ministerschap wijdde hij zich enkele jaren aan studie
-
-Weigerde in 1978 na zijn ministerschap de gebruikelijke koninklijke onderscheiding
-
-Zijn broer, Ir. P.J. (Peter) Gruijters, was CDA-burgemeester van Hoge- en Lage Zwaluwe (1980-1988) en van Zundert (1995-1997)
Anecdotes and citations
-
-Verklaarde tijdens de verkiezingscampagne van 1972 dat hij zijn vingers natelde als hij een christendemocraat een hand had gegeven en stelde dat christelijke politiek voor hem voor 2000 jaar onbetrouwbaarheid stond.
-
-Zat tijdens de vergaderingen van de ministerraad vaak te lezen. Toen premier Den Uyl daarover een opmerking maakte, zei hij: "Ik lees niet met mijn oren."
-
-Sprak als minister altijd uit zijn hoofd. Toen voorzitter Vondeling had laten weten dat dit sommige leden ergerde, nam hij een blanco papier om daarvan zogenaamd voor te lezen. In werkelijkheid gebruikte hij volgens zijn medewerker Roel Bekker (de latere SG) alleen een stapel correspondentiekaarten waarop hij de vragen van de Kamerleden had genoteerd. Daarbij moest hij een enkele keer terugvallen op een velletje statistieken.
Campaign trail
-
-Was bij de Tweede Kamerverkiezingen van november 1972 nummer twee op de kandidatenlijst van D'66
U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.
-
-J.Th.J. van den Berg, "'Deftig links': Hans Gruijters (1931-2005), in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2005, 156
-
-A. van Kessel, "Gruijters, Johannes Petrus Adrianus (1931-2005)", in Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (digitale versie)
-
-Hans Goslinga, "Gruijters kon zijn mond niet houden (in memoriam)", Trouw, 20 april 2005
-
-J.M. Bik, "Van Bamboo Bar tot polderland. J.P.A. Gruijters (1931-2005)", NRC Handelsblad, 20 april 2005
-
-R. Verkroost, "Hans Gruijters, een dwarse democraat" (2018)
-
-K. Tammes, "Een verdwaalde intellectueel. Hans Gruijters. Van kroegbaas tot eerste burgemeester van Lelystad" (2020)
Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland
In de uitgebreide versie is een overzicht van publicaties opgenomen.
Speciaal voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn de biografieën van alle kansrijke (volgens de peilingen) kandidaten in uitgebreide vorm raadpleegbaar op parlement.com.
Voor de overige ruim 5000 biografieën geldt het volgende:
In het digitale biografisch archief van de Stichting PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, parlementaire activiteiten, opleiding en wetenswaardigheden. Voorlopig is het beschikbaar stellen van uitgebreide biografieën, en/of daarop gebaseerde statistische gegevens, opgeschort. Wilt u een uitgebreide biografie inzien? Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.